Waarom Fransen hun dekens delen maar hun lakens liever niet

In veel Franse huishoudens gebeurt iets dat Nederlanders of Belgen vaak verbaast wanneer ze er voor het eerst mee te maken krijgen: het bed is duidelijk bedoeld om te delen, maar het laken? Dat blijft verrassend persoonlijk. Eén deken, ja. Eén matras, prima. Maar één laken? Non, merci.

Het lijkt een klein detail, maar het zegt veel over hoe Fransen omgaan met comfort, routine en onderlinge ruimte.

Twee lakens, één bed

In Nederland zijn we gewend aan een hoeslaken over het matras en dan een dekbed dat je deelt. In Frankrijk kom je nog regelmatig het klassieke systeem tegen: een molton, een plat laken, een deken (of twee), en daaroverheen eventueel nog een sprei. Maar wat daarbij opvalt, is dat stellen soms twee afzonderlijke lakens gebruiken, onder één gedeeld deken.

Bizar? Niet voor een Frans huishouden. Daar is het juist logisch: een gedeelde deken is warm, gezellig en efficiënt. Maar het laken — dat is wat direct je huid raakt. En dat moet schoon blijven. Niet mijn huid plus jouw huid, nee: mijn huid. Daar sluipt een soort cultureel gevoel van privacy en hygiëne in dat je in Nederland minder nadrukkelijk ziet.

Comfort als gewoonte, niet als luxe

Hoewel Frankrijk bekendstaat om zijn flair en finesse, zijn Fransen thuis verrassend nuchter. Comfort mag er zijn, maar het hoeft niet ingewikkeld. Waar Nederlanders al jaren fan zijn van het dekbed met een kleurrijke overtrek (snel te wassen, makkelijk opgemaakt), kiezen Fransen vaak nog voor het oude vertrouwde systeem dat bestaat uit meerdere lagen. Dat voelt voor hen juist comfortabel en proper.

Bovendien kun je een laken makkelijker wassen dan een dekbedovertrek. Dus als iedereen z'n eigen laken heeft, blijft het bed langer fris zonder al te veel moeite. Praktisch denken is ook gewoon een Franse gewoonte.

De plek van het bed in het huis — en in de dag

In Frankrijk is het bed minder een plek om lekker lang in te hangen. Het is in veel gezinnen eerder functioneel: je slaapt er. Niet ontbijten in bed, niet uitgebreid liggen netflixen, niet het halve weekend onder de dekens verdwijnen. Dus wil je er niet te veel gedoe mee. Een strak opgemaakt bed, en klaar. Een gedeelde deken is snel gladgetrokken. Twee lakens laten zich makkelijk vervangen.

Wat je ook merkt in huizen van oudere generaties: er wordt vaak nog apart geslapen, al is het maar bij ziekte of verschillende slaappatronen. Wie wel samen slaapt maar eigen lakens wil, hoeft dat niet speciaal uit te leggen. Het wordt gezien als een keuze voor rust en netheid, niet als een gebrek aan intimiteit.

Wat zegt dit over 'samen'?

Misschien raakt het aan iets diepers. Voor Fransen is samenleven geen voortdurende menging van alles. Ieders persoonlijke ruimte is er ook ín het samen. Je proeft dat in hoe men met eten omgaat (iedereen zijn eigen bord, ook bij de picknick), maar dus ook in het bed. Je deelt wat logisch is om te delen. En je houdt gescheiden wat je liever persoonlijk houdt.

Onderschat daarbij niet hoeveel invloed de seizoenen hebben. In de winter is het fijn om samen onder één zware deken te liggen, liefst een wollen. Maar dat wil niet zeggen dat de lakenwarmte ook gemengd hoeft te zijn.

En als je logeert?

Als je de gastenkamer inloopt bij een Frans gezin, kun je zomaar een eenpersoonsbed aantreffen — zelfs als je met z'n tweeën komt. Of een tweepersoonsbed met twee lakens. Het is dus handig om het even na te vragen als je niet voor verrassingen wilt komen te staan.

Andersom gebeurt het ook dat Fransen die in Nederland logeren verbaasd zijn dat ze onder één dekbed en één laken moeten slapen. Dat geeft ons misschien iets te denken over wat wij normaal vinden.

Geen grote verschillen, wél betekenisvolle

Het zijn van die kleine dingen die je pas opmerkt als je er middenin leeft. Je denkt misschien dat iedereen z’n bed op dezelfde manier opmaakt. Tot je in Frankrijk merkt: nee dus. En dan kom je erachter hoe beddengoed meer zegt dan je dacht — over cultuur, comfort en hoe dichtbij we elkaar eigenlijk willen laten.