Frankrijk heeft op woensdag 15 juli 2026 de nieuwe wet op het recht op hulp bij zelfdoding definitief aangenomen. In de Assemblée nationale stemden 291 parlementariërs voor, 241 tegen en waren er 29 onthoudingen. Daarmee werd in derde en laatste lezing ingestemd met het wetsvoorstel, waarmee Frankrijk een duidelijk juridisch kader invoert voor mensen die wensen te overlijden met medische assistentie. De stemming liet een duidelijke scheidslijn zien tussen de meeste linkse en Macronistische parlementariërs (voorstanders) en rechterzijde (tegenstanders).
De wet treedt niet direct in werking: het Franse ministerie van Volksgezondheid moet binnen zes maanden na de bekrachtiging verschillende decreten en praktische regels publiceren. Volgens de officiële uitleg via Légifrance kunnen deze uitvoeringsmaatregelen ertoe leiden dat de wet waarschijnlijk begin 2027 daadwerkelijk van kracht wordt, afhankelijk van de voortgang van het regelgevingsproces.
De nieuwe regeling stelt vast dat volwassen patiënten – van 18 jaar en ouder – met de Franse nationaliteit of een stabiel en legaal verblijfsrecht in Frankrijk, én die in staat zijn hun wens vrij en volledig te uiten, in aanmerking kunnen komen voor hulp bij zelfdoding. Voorwaarde is dat zij lijden aan een ernstige en ongeneeslijke aandoening die levensbedreigend is en zich in een vergevorderd of terminaal stadium bevindt, waarbij het fysieke en psychische lijden onverlichtbaar is door behandeling óf ondraaglijk is waarvoor de patiënt er bewust voor heeft gekozen af te zien van verdere behandeling.
Het formele traject vraagt dat de patiënt toestemming krijgt van de behandelend arts, én dat binnen 15 dagen een tweede arts en een zorgverlener onafhankelijk instemmen. Medisch personeel dat om principiële redenen niet wil meewerken, kan weigeren via een wettelijke ‘clause de conscience’ en moet waar mogelijk doorverwijzen. Verder geldt er een verplichte minimale bezinningsperiode van twee dagen voordat een definitieve beslissing wordt genomen, waar het eerdere artikel enkel over herhaald verzoek sprak.
Het ministerie van Volksgezondheid is nu in overleg met de Haute Autorité de santé (HAS) over de exacte samenstelling en toediening van de middelen die toegestaan worden. De HAS krijgt ook een rol bij de vaststelling van protocollen voor voorschrijven, toedienen en ingrijpen bij eventuele complicaties. Ook zullen bepaalde apotheken worden aangewezen die verantwoordelijk zijn voor de bereiding en uitgifte van de middelen. Voor zowel patiënten als betrokken zorgverleners worden heldere informatieplichten en formulieren voorbereid om het proces transparant en volledig geïnformeerd te laten verlopen.
Procedures voor hulp bij zelfdoding zullen volledig worden vergoed door l’Assurance maladie (de publieke zorgverzekering), hoewel de concrete productprijzen en servicevergoedingen momenteel nog worden vastgesteld.
Cijfers uit België en Zwitserland laten zien dat in 2025 minstens 158 Franse burgers in het buitenland euthanasie of hulp bij zelfdoding kregen (110 in België, 48 in Zwitserland). Het werkelijke aantal in Zwitserland kan hoger liggen, omdat niet alle organisaties hun cijfers publiceren. De meeste betrokkenen waren tussen de 50 en 79 jaar en leden aan ernstige somatische aandoeningen waarmee een natuurlijke dood op korte termijn werd verwacht.
Deze regeling verschilt wezenlijk van Nederlandse euthanasiewetgeving, waar actieve levensbeëindiging mogelijk is; in Frankrijk blijft dit verboden. Een dergelijk juridisch onderscheid geldt ook in de administratieve, medische en verzekeringsprocedures voor inwoners die afkomstig zijn uit landen als Nederland.
De formele bevoegdheid tot handhaving en uitvoering ligt bij het Franse ministerie van Volksgezondheid, dat ook toezicht houdt op toepassing en evaluatie. Instellingen en medisch personeel worden in de komende maanden verder geïnformeerd en getraind omtrent de nieuwe voorschriften. De wetstekst en officiële toelichting zijn gepubliceerd via de website van de Assemblée nationale: Assemblée nationale – Droit à l’aide à mourir.
Hoewel de belangrijkste stap nu gezet is, resteert nog de mogelijkheid dat details in de uitvoeringspraktijk door rechtsprekend of toezichthoudend ingrijpen kunnen wijzigen.
Reacties ()
Log in om mee te doen aan het gesprek en een reactie achter te laten!