Typisch Frankrijk: De gewoonte om met contant geld te betalen

In een wereld waarin pinpassen, telefoons en horloges onze portemonnee lijken te vervangen, blijft Frankrijk opvallend trouw aan iets wat in Nederland en België al bijna ouderwets voelt: contant geld. De eerste keer dat je geen koffie kunt afrekenen met je kaart of je boodschappen niet contactloos kunt betalen, denk je misschien dat het pinapparaat stuk is. Maar nee, je bent gewoon in Frankrijk.

Waarom blijven veel Fransen zweren bij cash? En wat moet je als Nederlander of Vlaming weten als je hier (tijdelijk) woont of reist? Dit artikel duikt in die typisch Franse gewoonte en laat zien wat erachter zit — en hoe jij je er het best op kunt voorbereiden.

Contant geld is geen noodoplossing, maar een keuze

In Frankrijk is contant geld niet iets wat je 'voor de zekerheid' meeneemt. Het is voor veel Fransen nog steeds de hoofdvorm van betalen — zeker op markten, in dorpswinkels, cafés of bij de kapper. Zeker op het platteland is het helemaal niet raar om nog een briefje van 50 tevoorschijn te zien komen voor een croissant en een espresso.

Waar je cash écht nodig hebt:

• Wekelijkse markten: groenteboeren, slagers en kaashandelaren werken vaak alleen met contant geld. Pinnen is hier meestal geen optie.
• Cafés en restaurants: zeker bij kleinere bedragen (onder de 10 of 15 euro) weigeren sommige zaken elektronische betalingen. Soms uit principe, soms vanwege transactiekosten.
• Lokaal OV en parkeermeters: veel kleinere dorpen en steden hebben nog parkeerautomaten waar je alleen met muntgeld terechtkunt.
• Ambulante diensten: een loodgieter, klusjesman of marktkoopman? Grote kans dat je wordt geacht ‘even cash te regelen’.

Maar waarom eigenlijk? De achtergrond van de Franse 'cash-cultuur'

1. Traditie en gewoonten

Fransen zijn gesteld op tradities, en dat zie je ook in hun betaalgedrag. Er is een bepaald soort vertrouwen in het tastbare van biljetten en munten. “Als ik het uitgeef, weet ik wat ik heb”, zeggen veel Fransen. Contant geld past ook bij de Franse manier van winkelen: kleinschalig, lokaal, face-to-face.

2. Vertrouwen in technologie? Mwah.

Er is in Frankrijk traditioneel wat meer technologische terughoudendheid. Niet iedereen vertrouwt op digitale oplossingen, en cyberveiligheid speelt daarin mee. Betalen met je telefoon of smartwatch? In Parijs of Lyon misschien. In een dorp in de Ardèche? Vergeet het maar.

3. Privacy en controle

Een ander belangrijk aspect is privacy. Contant geld laat geen digitaal spoor na. Zeker onder oudere Fransen leeft de gedachte dat ‘men’ al genoeg van je weet — en dat ze niet ook nog hoeven te zien hoe vaak je stokbrood koopt.

4. Fiscale motivatie (of: zwarte economie)

Hoewel moeilijk hard te maken, speelt ook mee dat cash handig is voor zwart werk of onder-de-tafel-betaaltjes. Niet onbelangrijk in een land waar administratief wantrouwen en bureaucratie berucht zijn.

Nederlanders en Vlamingen: herkenning én frustratie

Voor Nederlanders en Vlamingen, die gewend zijn aan een totaal gedigitaliseerd betaalsysteem (zelfs de marktkoopman in Amersfoort heeft een betaalterminal), voelt dit nogal archaïsch.

De typische eerste reflex: “Hebben ze hier serieus geen pin?” Of erger nog: “Wat moet ik nou met dat briefje van 100 als niemand wisselgeld heeft?”

Hoe je je kunt aanpassen:

• Zorg altijd voor wat contant geld, zeker als je van plan bent kleine dorpen, markten of cafés te bezoeken.
• In toeristische gebieden is pinnen vaak geen probleem, maar reken er niet standaard op. Voor je het weet sta je zonder cash voor een gesloten slagboom van de camping.
• Let op minima voor pinbetalingen: bedragen onder de 10 euro kunnen vaak niet gepind worden. Vraag het bij binnenkomst als je ergens iets kleins wilt afrekenen.

Maar het verandert… langzaam

Dat gezegd hebbende: ook in Frankrijk verandert het betaallandschap. In grote steden, ketens en moderne winkels kun je tegenwoordig bijna altijd gewoon met kaart of telefoon betalen. De coronaperiode heeft het contactloos betalen ook hier versneld ingevoerd, maar minder radicaal dan in de Lage Landen.

Toch zal contant geld hier nog lang blijven bestaan. Niet als noodoplossing, maar uit overtuiging. En dat zegt misschien wel het meest over de Franse cultuur: verandering komt, maar op hun eigen tempo.

Dus wat neem je mee na het lezen? Een portemonnee. Echt waar.

Leven of reizen in Frankrijk betekent je aanpassen aan een andere manier van doen — ook bij iets ogenschijnlijk basaals als betalen. Het is een klein verschil, maar eentje dat veel zegt over het Franse karakter. En eerlijk is eerlijk: er zit ook iets charmants in, dat ouderwetse vertrouwde tikje cash op de toonbank.

Laat dus gerust je smartwatch thuis. Maar neem wel een goed gevulde portemonnee mee.