De Franse Senaat heeft op dinsdag 30 juni ingestemd met verruimde regels omtrent waterbeheer voor de landbouw. Het besluit maakt deel uit van het wetsvoorstel 'loi d'urgence agricole', bedoeld als reactie op de toenemende droogte.
Met instemming van een meerderheid in de Senaat worden de voorwaarden voor de bouw van wateropslagbassins fors versoepeld: voortaan is een eenvoudige informatiepermanence voldoende voor de vergunning, ook bij projecten die nog geen consultatieronde hebben doorlopen. Voorheen gold hiervoor een verplichte openbare overlegprocedure, mits het project nog niet was besproken binnen een zogeheten ‘projet de territoire’ (gebiedssamenwerking).
De Senaat heeft de bevoegdheden van de prefect bovendien verder verruimd: "de prefect kan zelfs na rechterlijke vernietiging van een bestaande vergunning voor wateronttrekking, onder voorwaarden besluiten om deze praktijk toch te laten voortduren". Hiermee wordt het mogelijk om vergunningen te laten doorlopen ondanks rechterlijke tegenwerpingen, wat verder gaat dan het oorspronkelijke kabinetsvoorstel.
Een opvallende politieke wijziging werd door de Senaat als nieuw amendement toegevoegd: het principe van 'non-régression agricole'. Dit houdt in dat het beleid gericht wordt op het verdubbelen van de landbouwkundige wateropslag- en voorraadcapaciteit tegen 2035. Dit betekent een structurele versterking van het landbouwbelang bij toekomstige watertoedelingen, tot kritiek van onder andere minister Monique Barbut, die waarschuwde dat deze keuzes drinkwatervoorziening en veiligheid kunnen verdringen.
Een ander belangrijk aspect van het aangenomen Senaatsvoorstel is de herinrichting van het bestuur van de Franse wateragentschappen ('agences de l’eau'). Deze komen nu onder gedeeld toezicht van de ministeries van Landbouw, Economie én Ecologische Transitie te staan, waar voorheen alleen het milieuministerie toezichthouder was. Ook wordt de vertegenwoordiging van de landbouwsector bij het bestuursorgaan versterkt ten koste van rijksambtenaren. Dit leidde binnen de Senaat tot felle discussies, waarbij ex-minister Sophie Primas de toon van minister Barbut bekritiseerde en Barbut uiteindelijk haar uitspraken nuanceerde en excuses aanbood.
Ondertussen bleek uit de mediacommentaren dat binnen het kabinet zelf geen volledige eenduidigheid bestaat: Minister van Landbouw Annie Genevard onderschreef publiekelijk op televisie (BFMTV) het belang van soepelere wateropslag voor boeren, wat afweek van de lijn van minister Barbut. Hierdoor is er onduidelijkheid ontstaan over de definitieve regeringspositie.
Voor agrariërs en eigenaren van grond of vastgoed in landelijke gebieden betekent het Senaatsbesluit dat procedures om waterbassins aan te leggen of bestaande vergunningen te behouden in veel gevallen versneld en vereenvoudigd kunnen verlopen. De praktische toegankelijkheid en snelheid van dossierafhandeling nemen hierdoor merkbaar toe.
Actuele aanvullende maatregelen vanwege de hitte (1 juli 2026): Het ministerie van Landbouw heeft aangekondigd dat er binnen enkele dagen speciale kasleningen beschikbaar komen waarmee veehouders hun stallen en agrarische gebouwen beter kunnen uitrusten tegen aanhoudende hittegolven. Deze 'prêts de trésorerie', gegarandeerd door de BPI (Banque Publique d'Investissement), zijn specifiek bedoeld voor de financiering van ventilatie- en brumisatiesystemen, evenals voor het uitvoeren van noodzakelijke warmte-diagnoses en investeringen die de hittestress bij dieren beperken.
Daarnaast hebben de Directions régionales de l'alimentation, de l'agriculture et de la forêt (DRAAF) opdracht gekregen om per regio locaties in kaart te brengen die direct inzetbaar zijn als uitwijkmogelijkheid wanneer bij extreme hitte snel een massale dierenbegrafenis noodzakelijk blijkt.
Tevens vindt deze week overleg plaats tussen de minister van Landbouw en de verzekeraars om te zorgen voor een zo snel mogelijke uitbetaling van de schadevergoedingen uit de agrarische oogstverzekeringen voor boeren die zwaar door de huidige hitte zijn getroffen.
Actuele milieusituatie intensieve veehouderijen (juli 2026): Uit een recente analyse van de NGO Aria blijkt dat tussen januari 2022 en mei 2026 bij 5.300 intensieve veehouderijen (onder het ICPE-regime) milieucontroles zijn uitgevoerd. Ongeveer 40% van deze gecontroleerde bedrijven vertoonde minstens één keer een niet-naleving van milieuregels omtrent preventie van water- en luchtvervuiling. Typische overtredingen betreffen onder meer het opslaan, behandelen, uitrijden en lozen van effluenten (waaronder stikstof in nitraatvorm) en het niet correct bijhouden van administratie of afvalbeheer. In regio's als Bretagne is dit percentage zelfs hoger.
De inspectierapporten worden opgesteld door de directions départementales de la protection des populations (DDPP) en zijn in te zien op het officiële platform georisques.gouv.fr, waar circa 10.500 intensieve veehouderijen in Frankrijk geregistreerd staan. Dit biedt belanghebbenden de mogelijkheid om zelf te controleren of hun eigen regio recent onderworpen is aan extra inspecties of maatregelen.
Op dit moment beperkt het besluit zich tot de goedkeuring door de Senaat; het wetsvoorstel moet nog verder worden behandeld in de Assemblée nationale. Totdat beide Kamers het wetsvoorstel definitief hebben aangenomen en een formele publicatie volgt, blijven de oude regels van kracht. De formele wettekst en parlementaire voortgang zijn terug te vinden op de website van de Franse Senaat: https://www.senat.fr/travaux-parlementaires/textes-legislatifs/la-loi-en-clair/urgence-agricole.html.
Zoals het er nu voorstaat, ligt de definitieve invoering nog bij het parlement, waarbij inhoudelijke wijzigingen nog mogelijk zijn afhankelijk van het verder verloop van het wetgevingsproces.
Reacties ()
Log in om mee te doen aan het gesprek en een reactie achter te laten!