Sinds 2004 geldt in Frankrijk de jaarlijkse 'journée de solidarité', een extra werkdag zonder loonbetaling waarmee wordt bijgedragen aan de zorg voor ouderen en mensen met een beperking. Deze maatregel volgde op de extreme hittegolf van augustus 2003, waarbij circa 15.000 mensen overleden doordat het nationale preventiebeleid tekortschietend bleek. In 2026 wordt naar verwachting 3,4 miljard euro opgehaald via deze solidariteitsdag.
Werkgevers betalen een verplichte bijdrage – de 'contribution solidarité autonomie' – op basis van deze dag. De opbrengsten zijn volledig bestemd voor zorg- en hulpverlening aan mensen met verlies van zelfstandigheid. Vooral personeel en voorzieningen in verpleeghuizen (Ehpad) en ondersteuning aan huis worden uit dit fonds gefinancierd. Sinds de invoering moeten alle verpleeghuizen ten minste één ruimte met airconditioning aanbieden; financiering hiervoor kon deels via de opbrengsten van de solidariteitsdag verlopen.
Oorspronkelijk viel deze werkdag op Tweede Pinksterdag, maar werkgevers en werknemers kunnen inmiddels zelf bepalen op welke dag zij hieraan voldoen (behalve op 1 mei); dit mag bijvoorbeeld ook via inlevering van een dag betaalde verlofuren of het werken op een reguliere vrije dag.
Het beleid is wettelijk vastgesteld en wordt uitgevoerd onder verantwoordelijkheid van de Caisse nationale de solidarité pour l'autonomie (CNSA), die de middelen verdeelt en besteedt aan zorgaanbieders en investeringen in voorzieningen. Gericht op het versterken van de autonomie van kwetsbare groepen vormt deze regeling een onderdeel van het Franse sociale zorgstelsel.
Praktisch betekent dit voor inwoners en werkenden in Frankrijk dat jaarlijks een extra werkdag verplicht is, of er verlof moet worden ingeleverd, en dat dit ten goede komt aan voorzieningen zoals gekoelde ruimten in zorghuizen en extra zorgpersoneel. Voor ouderen en mensen met een beperking is er dankzij deze maatregel een structurele financiering van aanvullende zorg en betere bescherming tijdens periodes van extreme hitte.
Ondanks de gerealiseerde verbeteringen blijkt uit recente signalen dat niet alle verpleeghuizen voldoende prestaties leveren, bijvoorbeeld bij onderhoud van voorzieningen. De verplichting tot minimaal één verkoelde ruimte geldt niet voor privéverblijven in zorghuizen, waardoor niet iedere bewoner directe toegang heeft tot airconditioning.
De actuele discussie over zorg voor kwetsbaren tijdens hittegolven is politiek en bestuurlijk op scherp komen te staan. Het Franse parlement en de regering benadrukken hun investeringen in aanpassing van de zorginfrastructuur, zoals het verdubbelen van het budget voor energierenovatie van staatsziekenhuizen naar 600 miljoen euro in de komende tien jaar. Tegelijkertijd klagen lokale bestuurders over een forse bezuiniging op het speciale 'fonds vert' waarmee gemeenten onder meer vergroening en renovatie van publieke gebouwen (waaronder scholen en zorgcentra) konden betalen: dit budget daalt van 2,4 miljard euro in 2024 naar slechts 837 miljoen euro in 2026.
Om burgers direct te ondersteunen bij aanhoudende hitte is op 18 juni 2026 het gratis noodnummer 'Canicule info service' (0800 06 66 66, bereikbaar van 9 tot 19 uur) geactiveerd. Hier kunnen inwoners terecht voor advies over gezondheid en bescherming tegen hitte. Voor niet-levensbedreigende situaties raadt het ministerie van Gezondheid aan eerst contact op te nemen met de eigen huisarts of via sante.fr een lokale zorglocatie te vinden. Bij twijfel kan het alarmnummer 15 gebeld worden.
De huidige werkwijze is officieel van kracht en toegeschreven aan de bevoegde nationale solidariteitskas CNSA. Eventuele aanpassingen aan de wetgeving komen via het Franse parlement. Op dit moment is geen wijziging in het beleidskader aangekondigd. Zie voor formele informatie: CNSA – journée de solidarité 2026.
Reacties ()
Log in om mee te doen aan het gesprek en een reactie achter te laten!