Franse regering presenteert wetsvoorstel voor civiele aansprakelijkheid relschoppers

De Franse regering heeft op 16 september 2026 een wetsvoorstel gepresenteerd dat relschoppers die schade veroorzaken bij demonstraties en groepsgeweld civiel aansprakelijk stelt voor aangerichte schade. De voorgestelde wet – die bekendstaat als het 'casseurs-payeurs'-principe – werd officieel ingediend in de ministerraad door Jean-Didier Berger, minister délégué bij Binnenlandse Zaken, samen met minister van Binnenlandse Zaken Laurent Nuñez.

De kern van het voorstel is het invoeren van een nieuw regime van civiele aansprakelijkheid. Iedereen die deelneemt aan een groep die schade veroorzaakt bij bijvoorbeeld rellen, kan hoofdelijk aansprakelijk worden gehouden voor de toegebrachte schade, zelfs als hun betrokkenheid niet direct aan specifieke daden kan worden gekoppeld. Dit wijkt af van de bestaande situatie, waarin alleen individuele daders juridisch vervolgd konden worden.

Volgens de officiële toelichting zijn ook omstanders die in de groep blijven na officiële oproepen tot ontbinding en terwijl geweld of vernieling plaatsvindt, mogelijk mede aansprakelijk. De beoogde maximale civiele herstelplicht wordt daarbij gesteld op 10.000 euro per persoon.

Daarnaast voorziet het wetsvoorstel dat schadevergoedingen verhaald kunnen worden op sociale uitkeringen, zoals kinderbijslag en huurtoeslag. Daarbij moet het zogenaamde "reste à vivre" – het bestaansminimum – gerespecteerd blijven.

Met deze wet wil de regering een einde maken aan de problematiek dat herstelbetalingen vaak beperkt blijven tot de feitelijke daders, waardoor veel schade ongedekt blijft na ongeregeldheden bij grote evenementen of sociale protesten in onder meer Parijs en andere grote steden.

Het wetsvoorstel is nog niet van kracht; nadere parlementaire behandeling en eventuele aanpassingen zijn voorzien in de komende maanden. Daarmee is de exacte reikwijdte van de regeling en het implementatietraject nog niet volledig bepaald.

Voor mensen die in Frankrijk verblijven of naar Frankrijk reizen kan dit voorstel concreet betekenen dat aanwezigheid bij demonstraties of groepen waar geweld ontstaat, financiële gevolgen kan hebben als schade wordt aangericht.

Op dit moment is de formele besluitvorming over de wet nog niet afgerond. De ministerraad heeft het voorstel aangenomen en aan het parlement voorgelegd; definitieve inwerkingtreding is afhankelijk van de parlementaire behandeling.