Fors toegenomen eigen bijdrage voor medische zorg in Frankrijk door hogere artsentarieven

In Frankrijk zijn extra kosten die artsen bovenop het standaardtarief berekenen – de zogenaamde "dépassements d’honoraires" – de afgelopen jaren fors gegroeid. Met name bij specialisten die in het zogeheten "secteur 2" werken, rekenen inmiddels 56% hogere tarieven dan de reguliere vergoeding van de Franse zorgverzekering. Deze praktijk betekent voor patiënten steeds vaker aanzienlijke en moeilijk voorspelbare extra uitgaven bij een doktersbezoek of medische ingreep.

Het systeem maakt onderscheid tussen artsen die zich houden aan de officiële tarieven (secteur 1) en artsen in secteur 2, die vrij hun eigen prijs bepalen en alleen deels vergoed worden. Uit onderzoek blijkt dat in 2024 bijvoorbeeld 86% van de chirurgen en 72% van de oogartsen in secteur 2 werken. Het gemiddelde prijsverschil ten opzichte van het standaardtarief bedraagt 50%, met uitschieters tot 184% bij de 10% duurste chirurgische specialisten.

Deze extra kosten komen meestal direct voor rekening van de patiënt. Gemiddeld dekken aanvullende ziektekostenverzekeringen (mutuelle) slechts 40% van deze bijkomende bedragen. Hierdoor stijgt het eigen risico fors; het komt vaker voor dat patiënten honderden tot soms meer dan duizend euro extra betalen bij operaties of behandelingen. In 2021 werd bij zeven van de tien knieoperaties een extra bedrag van gemiddeld 535 euro in rekening gebracht, en bij een veelvoorkomende maagoperatie (sleeve gastrectomy) zelfs gemiddeld 880 euro, met uitschieters tot boven 1.500 euro.

Voor basiszorg, zoals een ongecompliceerde bevalling of reguliere cardiologie, zijn er nog regio’s waar vrijwel alleen het basistarief wordt gerekend. Op andere plekken, vooral in steden of voor bepaalde ingrepen, zijn extra kosten steeds moeilijker te vermijden, wat de rekeningen voor bredere groepen patiënten verhoogt. Het verschilt daarbij sterk per specialisme, regio en zelfs per arts hoeveel wordt doorberekend.

Deze ontwikkeling roept landelijke zorgen op over de toegankelijkheid van gezondheidszorg, want aanvullende verzekeringen bieden niet altijd volledige dekking en het verschil in te betalen bedragen stijgt. Voor circa 8 miljoen Fransen met een speciale zorgverzekering voor minima zijn hogere tarieven wettelijk verboden, maar andere patiënten kunnen te maken krijgen met oplopende eigen bijdragen. In veel gebieden is zorg zonder extra kosten inmiddels beperkt beschikbaar.

Het blijft onzeker hoe het systeem zich de komende jaren zal ontwikkelen: ramingen wijzen erop dat het aandeel artsen dat boven het standaardtarief werkt kan blijven stijgen. Dit maakt financieel toegankelijke zorg voor wie geen recht heeft op sociale voorzieningen minder vanzelfsprekend. Er is nog onderzoek gaande en over aanpassingen in regelgeving wordt nagedacht, maar een directe oplossing ligt er niet. De situatie is vooral relevant voor Nederlanders die in Frankrijk wonen, werken of verblijven, omdat zij te maken kunnen krijgen met niet-vergoede artsentarieven en onverwacht hoge kosten bij medische behandelingen.