De landbouwsector in het zuidoosten van Frankrijk is deze zomer hard getroffen door een uitzonderlijke droogte en extreme weersomstandigheden, met name in het departement Alpes-Maritimes. Lokale groente- en fruittelers melden een duidelijk lagere productie, waarbij complete gewassen verloren zijn gegaan of grotendeels beschadigd zijn geraakt door gebrek aan water en hoge temperaturen. Zowel op de vlaktes als in de heuvels zijn bloemen, bestemd voor vruchtzetting, verschroeid door de zon ondanks beschermende maatregelen als kascoating en schaduwdoeken.
Volgens regionale landbouworganisaties, waaronder Agribio06, hebben deze omstandigheden ertoe geleid dat sommige boeren hele percelen noodgedwongen hebben opgegeven. Anderen stellen hun plantkalender noodgedwongen uit, waardoor onder meer koolsoorten tot een maand later dan gebruikelijk worden geplant. Onafhankelijk van het exacte moment van nieuwe aanplant bestaat onzekerheid over de uiteindelijke opbrengst en kwaliteit, omdat opnieuw extreem weer niet uitgesloten is. Ook wordt rekening gehouden met uitgestelde of mislukte oogsten in het najaar en de winter, vooral bij groenten.
Naast opbrengstverlies leidt de tekorten aan irrigatiewater tot ingrijpend hogere productiekosten voor boeren, vooral voor wie afhankelijk is van het openbare drinkwaternet, waar restricties van kracht zijn. De prijzen van lokaal fruit en groenten kunnen hierdoor hoger uitvallen en de beschikbaarheid is beperkter dan gebruikelijk. Dit raakt niet alleen bewoners van de regio, maar ook toeristen en Nederlanders met een tweede woning in het gebied.
De lage oogstopbrengst beïnvloedt tevens de biodiversiteit, omdat de teruglopende opbrengst samenhangt met een verminderde activiteit van bijvoorbeeld bijen, die bij aanhoudende hitte vaak het werk staken. Landbouwverenigingen signaleren dat de voedselzekerheid van de regio kwetsbaarder is geworden door deze problemen. Momenteel loopt er een meerjarenonderzoek, waarbij zes regionale bedrijven samen met Agribio06 de effecten van verschillende irrigatieniveau’s op gewasopbrengst, vruchtkwaliteit en smaak onderzoeken.
Nieuwe initiatieven voor klimaatresistente rassen in het departement
Om actuele uitdagingen van aanhoudende hitte aan te pakken, werkt het lokale netwerk van de Maison des semences paysannes Maralpines – met ruim honderd betrokken producenten – sinds kort vooral aan de weerbaarheid van bonen. In 2026 zijn 22 boerderijen actief bezig met participatieve selectie om bonensoorten beter bestand te maken tegen zonneschade, die vaak direct de bloei en vruchtzetting treft. Om de genetische robuustheid te vergroten, worden lokale varianten gekruist met traditionele bonensoorten uit warmere regio’s als Sicilië, Portugal en Mexico. Omdat deze rassen geëvolueerd zijn in een vergelijkbaar heet klimaat, bieden ze aanknopingspunten voor sterkere gewassen in de streek.
Daarnaast wordt er geëxperimenteerd met het aanpassen van teeltpraktijken, zoals het verschuiven van zaaikalenders, het herzien van bodembeheer en efficiënter watergebruik. Deze zoektocht maakt van de Alpes-Maritimes een proeftuin voor klimaatadaptatie in de Franse landbouw. De opgedane kennis wordt gedeeld met boeren uit andere regio’s, nu ook Bretagne steeds vaker met hittegolven kampt. Tot slot bereidt het netwerk de oprichting van een landelijke semencoöperatie voor, gericht op het beschikbaar maken van klimaatresistente zaden voor telers in heel Frankrijk.
Actuele situatie in Bretagne: massale créteverliezen en politieke oproep tot actie
Niet alleen Zuid-Frankrijk kampt met serieuze droogteproblemen: ook groentecoöperaties in Bretagne, zoals Prince de Bretagne (met een vijftigtal saladeproducenten), rapporteren zware verliezen. De voorzitter, Marc Kéranguéven, verklaarde op 26 augustus dat de verliezen momenteel kunnen oplopen tot 400 ton salades per week. Door de aanhoudende droogte en hitte worden vaak nog maar één in plaats van drie rabarberoogsten gehaald, terwijl hele partijen sla in drie weken tijd volledig vernietigd moesten worden. Recent geplante kool geeft nauwelijks groei te zien, tot zorg van de telers.
Omdat het minimale gewicht van oogstbare slakroppen naar beneden is bijgesteld (van 400 gram naar 250-300 gram) nemen afnemende industrieën deze kleinere producten voorlopig toch af, maar ondanks deze aanpassing liggen de opbrengsten nog altijd 50% lager dan normaal. Een deel van de telers kunnen slechts dankzij tijdelijke irrigatie-uitzonderingen een fractie van hun productie redden.
Vanuit de sector klinkt de dringende oproep aan de Franse overheid om boeren toe te staan het overschot aan winterregen op te slaan voor gebruik in droge perioden. Daarnaast vraagt Prince de Bretagne als eerste om een nationaal politiek signaal en een breed investeringsplan om de voedselsoevereiniteit te versterken—vergelijkbaar met een ‘plan Marshall’ voor de Franse landbouw. Volgens Kéranguéven staat de toekomstige Franse productie van fruit en groenten onder zware druk, niet alleen door opbrengst- en kwaliteitsverlies, maar ook door het risico dat consumenten bij beperkte beschikbaarheid sneller voor buitenlandse producten kiezen.
De situatie illustreert hoe snel landbouwers in het gebied moeten inspelen op klimaatverandering en de gevolgen voor voedselproductie. Over verdere maatregelen of mogelijke steun is nog niets vastgesteld, en landbouwers wachten bezorgd de gevolgen voor het komende seizoen af.
Reacties ()
Log in om mee te doen aan het gesprek en een reactie achter te laten!