Wandel- en topografische kaarten in de Franse Alpen en Pyreneeën ondergaan ingrijpende aanpassingen vanwege het snelle verdwijnen van gletsjers. Sinds 2002 is het smeltproces sterk versneld, wat opvalt in regio’s als Savoie en de Haute-Provence. Zo zijn op kaarten van het Institut Géographique National (IGN) de namen van meerdere gletsjers aangepast; ruim veertig gletsjers worden inmiddels aangeduid als voormalig, wat direct van invloed is op oriëntatie en routeplanning in bekende berggebieden.
Praktisch betekent dit dat routes soms beduidend veranderen. Bestaande wandelingen kunnen onbetrouwbaar blijken omdat niet langer overal gletsjers liggen waar de routes dat eerder aangaven. Soms ontstaan er nieuwe bergmeren of rivieren, wat zichtbaar wordt na luchtfoto-analyses of meldingen door lokale instanties. Het IGN verwerkt deze aanpassingen stap voor stap, in overleg met bijvoorbeeld nationale parken en reddingsdiensten. Daarbij kan de uitwerking lokaal verschillen; kaarten worden geactualiseerd zodra veranderingen ter plaatse bevestigd zijn.
Voor klimmers en wandelaars vraagt deze ontwikkeling extra aandacht. Bij bepaalde bergtochten is uitrusting zoals stijgijzers voortaan niet meer nodig, omdat de route geen ijsvelden meer heeft, terwijl op andere plaatsen nieuwe losse stenen of puinhellingen een andere aanpak vereisen. Bij het plannen van een reis of excursie is het daarom belangrijk om na te gaan of de meest recente kaartversie gebruikt wordt.
Niet alle implicaties zijn meteen zichtbaar: in sommige berggemeenten kan het kaartbeeld sneller veranderen dan de uitlevering van nieuwe drukken, zeker bij aanhoudende warmte. Waar oude namen nog op kaart staan zonder feitelijk ijsveld, waarschuwen gidsen en reddingsdiensten voor veranderende risico’s.
Door de inkrimping van het ijs ontstaan ook meer tijdelijke waterlopen en bergmeren. Dit vergroot het belang van up-to-date kaartmateriaal voor iedereen die langere tijd in deze gebieden verblijft of er geregeld wandelt en het terrein wil inschatten.
Volgens de huidige wetenschap blijven aanpassingen aan wandelkaarten voorlopig noodzakelijk. De meeste gletsjers in de Alpen zullen bij het huidige tempo voor het einde van deze eeuw zijn verdwenen. In de Pyreneeën rest nu nog tien procent van de gletsjers ten opzichte van honderd jaar geleden; deze zullen eveneens binnen circa tien jaar zijn gesmolten. Nieuwe kaarten brengen deze veranderingen zo accuraat mogelijk in beeld, maar de feitelijke situatie kan uitlopen op lokale verschillen en tijdelijke verschijnselen velen jaren vooruit.
Wie de officiële status van Franse bergkaarten wil inzien vindt bijgewerkte edities bij het IGN, het nationale kaarteninstituut van Frankrijk: https://ign.fr
Reacties ()
Log in om mee te doen aan het gesprek en een reactie achter te laten!