Scholierenprotesten en blokkades op Franse middelbare scholen breiden zich snel uit

De landelijke scholierenprotesten in Frankrijk hebben zich op dinsdag 29 september op grote schaal verspreid door het hele land. Wat begon als een lokaal protest in Créteil bij Parijs vanwege personeelstekorten en gebrekkige voorzieningen, leidde deze week tot blokkades en verstoringen bij honderden middelbare scholen (lycées). Volgens het Franse ministerie van Onderwijs werden in totaal 338 onderwijsinstellingen geraakt door incidenten, waarbij opvallend veel scholen in grotere steden als Parijs, Lille, Marseille, Rennes, Lyon en Toulouse betrokken waren.

Actuele uitbreiding naar universiteiten – 30 september 2026

Naast de blokkades op middelbare scholen waaiert het protest nu duidelijk uit naar universiteitscampussen in Frankrijk. Zo kwamen op woensdag volgens lokale bronnen tussen de 100 en 200 studenten samen bij een algemene vergadering (AG) op Sciences Po Bordeaux; hierbij waren niet alleen studenten van deze instelling maar ook van andere universiteiten in de regio aanwezig. De aanleiding was een intern bestuurlijk conflict rondom de opschorting van de benoeming van een nieuwe directeur van Sciences Po Bordeaux, wiens aanstelling officieel op 1 september had moeten plaatsvinden maar is opgeschort in afwachting van een oordeel van het Conseil de déontologie du ministère de l’enseignement supérieur.

De studenten uitten niet alleen kritiek op deze lokale situatie, maar wilden in de algemene vergadering hun strijd verbreden naar landelijke eisen: naast de problemen op hun eigen instelling werd nu opgeroepen tot verzet tegen bredere nationale thema’s, zoals bezuinigingen (l’austérité) en steun aan andere sociale mobilisaties, waaronder die van de brandweer. Hierbij werd expliciet verwezen naar de 'enorme mobilisatie onder lyceumbewoners' als voorbeeld.

Nieuwe stand van zaken Alpes-Maritimes – update donderdag 1 oktober 2026:

Sinds het begin van de protesten zijn volgens de parketten van Nice en Grasse in totaal 59 personen in politiebewaring (garde à vue) gesteld in het departement, waarvan 57 minderjarigen en 2 meerderjarigen. Dit is een forse stijging ten opzichte van eerdere dagen. Op verschillende locaties in Nice en omgeving vonden gerichte politieacties plaats, met onder meer meerdere aanhoudingen voor het lycée Don Bosco in het oosten van Nice en 7 arrestaties in Antibes, specifiek rondom het lycée Jacques-Dolle en het nabijgelegen busstation boven de SNCF-centrale.

Nieuwe details over incidenten bij lycée Jacques-Dolle (Antibes)

Op woensdag 30 september escaleerde de situatie aan het lycée Jacques-Dolle in Antibes. Volgens ooggetuigen en de politie ging een 'zeer mobiele' groep jongeren, vaak in het zwart gekleed en gemaskerd, in de vroege ochtend met vuurwerk, mortieren, deodorantbussen en aanstekers naar de school. Gedurende de ochtend cirkelden tientallen jongeren via de avenue Jules-Grec en omliggende boulevards telkens opnieuw richting de school. Brandweer en politie werden ingezet nadat politievoertuigen (CRS) werden bekogeld, bushaltes en verkeersborden werden beschadigd en verschillende kleine branden bij de school ontstonden; deze zijn direct door de brandweer geblust.

De politie trad op door eerst kleine peppersprays, later traangas en flashballs in te zetten om de groep te verdrijven. Ondanks de ernstige vernielingen meldde het commissariaat van Antibes dat er bij de incidenten géén gewonden zijn gevallen, noch onder scholieren, noch bij de politie. Alleen een van de ingangen van het lycée raakte beschadigd.

Opvallend was dat zich lang niet alle deelnemers konden legitimeren als leerling van het lycée; sommigen behoorden niet eens tot een school. Volgens mediatiefunctionarissen wisten veel jongeren niet eens waarvoor zij protesteerden. De actie was officieus niet-aangemeld; politie geeft aan dat de optocht niet toegestaan was.

Na afloop van de ongeregeldheden zijn zeven jongeren aangehouden en overgebracht naar het parquet van Grasse, waar zij voorgeleid werden aan de kinderrechter. Voor hen vroeg het openbaar ministerie om plaatsing onder toezicht. De situatie aan het lycée bleef onrustig, met oproepen onder scholieren om de volgende dag opnieuw te verzamelen. Er werd gemeld dat ook de lycea Jacques-Audiberti en Vert d’Azur zich bij de protesten willen aansluiten.

De spanningen en zorgen worden verder versterkt doordat het ziekenhuispersoneel van Antibes (CGT) in een statement speciaal opleidt mediators te sturen naar het lycée Jacques-Audiberti, om getuige of bemiddelaar te zijn bij mogelijke incidenten – vanaf 7 uur ’s ochtends bij de geplande mobilisatie.

Overige incidenten en landelijke context

Bij de geweldsincidenten op donderdag werden 4 politieagenten gewond, vooral door het afvuren van mortiervuurwerk, en raakten 5 burgers gewond – waaronder een vader en zijn kind, toen een ruit van een bus werd ingegooid met een projectiel. De brandweer moest 28 keer uitrukken voor branden, waarvan 15 keer voor afval, bomen of vuilnisbakken en 13 keer voor tweewielers zoals brommers en scooters. Op diverse plaatsen werden vuilnisbakken, bomen of voertuigen in brand gestoken of vernield.

In de stad Nice liep het bijvoorbeeld uit de hand op de Rue de France (tussen de tramhaltes Magnan en CUM), waar politie en jongeren elkaar met stenen en traangas bestookten en de tramsporen tijdelijk werden geblokkeerd. Ook werd de avenue de la Californie deels afgesloten, onder meer ter hoogte van de rue Paul-Valéry. In de sector Parc Impérial werden scholieren verplaatst naar de avenue de Pessicart rond 10 uur, waarna twee agenten gewond raakten en een voorbijganger werd mishandeld; daarnaast ontstond daar een kleine natuurbrand. In Antibes gingen incidenten door tot het gebied rond lycée Jacques-Dolle en het busstation boven het SNCF-station, waarbij politieauto's en het lyceum werden bekogeld. Ook moesten de pompiers diverse branden blussen op avenue Jules-Grec. Diverse busstations raakten beschadigd. Voorts waren er verschillende branden en tussenkomsten bij lycée des Palmiers (avenue Banco) en lycée Vauban, waarbij groepen scholieren zich snel verspreidden na confrontaties met politie.

Voor donderdag 1 oktober heeft prefect Jean-Marie Girier extra veiligheidsmaatregelen afgekondigd. Politieversterkingen (CRS) worden rondom scholen ingezet en in alle betrokken gemeenten geldt een tijdelijk verbod op het bezit, dragen, vervoeren en gebruiken van explosieven, brandbare of bijtende stoffen, vuurwerk, mortieren, wapens of gelijksoortige objecten. Ouders worden opgeroepen hun kinderen dringend te wijzen op de risico’s van deelname aan rellen, gezien de mogelijke zware juridische en disciplinaire gevolgen.

Voorgaande situatie op woensdag 30 september 2026 – regio Nice (Alpes-Maritimes):

Op woensdag 30 september is de situatie bij de Cité Scolaire du Parc Impérial in Nice aanzienlijk geëscaleerd. Volgens de prefectuur zijn in de marge van de scholierenmobilisatie zeventien mensen aangehouden, waarvan tien direct bij het lycée du Parc-Impérial. Al in het begin van de ochtend, rond 10 uur, waren er in deze sector al zeven aanhoudingen verricht. Tijdens de confrontatie van scholieren met de aanwezige CRS-eenheden zijn mortiervuurwerk en traangas ingezet. In de onrust die daarop volgde werd tevens een boom in brand gestoken. De prefectuur meldt dat vier politieagenten bij deze incidenten lichtgewond raakten.

Eerder werd bericht dat twaalf minderjarige scholieren woensdag in Nice zijn voorgeleid aan het parquet van Nice vanwege hun betrokkenheid bij de recente protesten en blokkades voor de lycées. Volgens de openbaar aanklager Damien Martinelli worden zes van deze jongeren vooral vervolgd voor 'geweld met verzwarende omstandigheden'. Zij worden ter terechtzitting gebracht voor de kinderrechter; daarbij wordt verzocht om plaatsing onder gerechtelijk toezicht of onder een educatieve maatregel.

De overige zes scholieren worden voorgesteld aan de afgevaardigde van het Openbaar Ministerie voor een alternatieve afdoening, bestaande uit een straf onder voorwaarden. Onder deze voorwaarden vallen onder meer een verbod om zich gedurende drie maanden bij een willekeurig schoolgebouw te bevinden (behalve hun eigen school om lessen te volgen) en de verplichting tot het volgen van een burgerschapsstage.

De leeftijdsverdeling van de 31 minderjarigen die dinsdagavond in politiebewaring zijn genomen vanwege de protesten is als volgt: zeven zijn 17 jaar oud, acht zijn 16 jaar, dertien zijn 15 jaar, twee zijn 14 jaar en één is 13 jaar. Voor verschillende jongeren is de politiebewaring woensdag verlengd. Verder zijn op woensdag nog eens veertien personen aangehouden in Nice; daarvan zijn tien minderjarig en vier meerderjarig.

Nieuwe juridische ontwikkelingen – stand van zaken Grasse:

Volgens het parquet van Grasse zijn er in totaal 26 minderjarigen en twee meerderjarigen in politiebewaring genomen na de protesten in Grasse. De meeste minderjarigen zijn tussen de 14 en 17 jaar oud.

De autoriteiten hebben zeven minderjarigen voorgeleid aan de kinderrechter, met als eis plaatsing onder gerechtelijk toezicht. Zij worden grotendeels vervolgd wegens 'geweld met verzwarende omstandigheden', 'vernieling met een gevaarlijk middel' en 'het in bezit hebben van vuurwerk'. Een meerderjarige wordt direct onderworpen aan een zogeheten 'comparution immédiate' (versnelde rechtszaak). Twee minderjarigen zijn op een later moment opgeroepen voor de kinderrechter.

Drie andere minderjarigen ontvangen een oproep van de afgevaardigde van het Openbaar Ministerie om een civiele en verkeersstage te volgen als alternatieve sanctie. Voor tien jongeren loopt de politiebewaring nog en zij zullen in de komende dagen aan justitie worden voorgeleid, zo bevestigt het parquet van Grasse op woensdagmiddag.

Details uit andere protestplaatsen en over het landelijke verloop:

In Toulouse en de omliggende plaatsen waren op meerdere scholen barricades en blokkades. Zo werden bij lycée Marcelin-Berthelot, lycée des Arènes, lycée du Mirail en bij lycée Victor-Hugo in Colomiers vanaf circa 7 uur de hoofdingangen geblokkeerd met afvalbakken en pallets. Ook bij lycée Stéphane-Hessel (wijk La Roseraie) hielden enkele honderden leerlingen het gebouw vanaf 8 uur bezet; hierbij ontstonden geweldsincidenten, waaronder een ontplofte afvalbak en het afsteken van mortiervuurwerk. De politie heeft daar een afzettingscordon ingesteld en greep in om de blokkade te beëindigen; enkele jongeren zijn ter plaatse aangehouden. Bij lycée Joseph-Gallieni aan de route d’Espagne werden vier scholieren gearresteerd.

Rond lycée Déodat-de-Séverac werden projectielen gegooid en staken gemaskerde personen een vuilnisbak en branden langs de weg aan. De rust keerde hier later op de ochtend terug, maar de politie bleef actief rondom de school. Ook verder buiten Toulouse (Victor-Hugo-Colomiers, Pierre-d'Aragon en Charles-de-Gaulle in Muret) werd actiegevoerd.

Naast de middelbare scholen werden bij de Universiteit van Toulouse, voormalig Paul-Sabatier, circa dertig studenten bij het gebouw U4 van de faculteit Wetenschappen en Ingenieurswetenschappen geweerd – barricades hinderden daar de toegang voor zowel studenten als docenten. De actievoerders eisten dat buitenlandse studenten dezelfde financiële voorwaarden krijgen als Franse studenten. De leus "Du fric, du fric, pour les services publics" werd gescandeerd.

De scholierenprotesten werden voorafgegaan door gezamenlijke oproepen van scholieren van verschillende lycea, waaronder een gezamenlijk collectief van Arènes en Marcelin-Berthelot, dat de blokkades reeds om 6 uur aankondigde in mails aan de schoolleiding. Hun voornaamste klachten: aanhoudend lerarentekort, gevaarlijke gebreken aan de gebouwen en zorgen over instortingsgevaar van daken. De beweging in Toulouse wordt beschreven als het zoveelste signaal van "ras-le-bol général de la jeunesse" – een algehele moeheid en frustratie onder jongeren over het onderwijsbeleid.

Gedurende de dag worden verdere mobilisaties in Toulouse verwacht, met onder meer een vakbondsdemonstratie die om 14:00 uur vanaf Saint-Cyprien vertrekt en bijeenkomsten bij het rectoraat en Hôtel-Dieu.

Overzicht landelijke en departementale ontwikkelingen:

De protesten worden door scholierenorganisaties toegeschreven aan structurele problemen zoals een tekort aan docenten, onvoldoende lesuitval en slechte omstandigheden op scholen. Een deel van de deelnemers blokkeerde ingangen en hinderde de toegang, terwijl op meerdere plekken ook branden gesticht werden en vuurwerk werd afgestoken. Binnen twee dagen werden meer dan 200 mensen door de politie opgepakt. Op dinsdag alleen al werden 40 personen gearresteerd en raakten 10 mensen gewond, onder wie zowel leerlingen als onderwijspersoneel.

De politie trad streng op na meerdere gevallen van vernieling en verstoring van de openbare orde. Lokaal gold een zogeheten 'nul-tolerantie' bij overtredingen. In Saint-Denis, een voorstad van Parijs, werd onder meer melding gemaakt van brandende afvalcontainers en het afsteken van vuurwerk bij de ingangen van scholen. Incidenten van een vergelijkbare aard werden ook in andere steden geregistreerd.

Update 30 september 2026 – landelijke stand van zaken:

Volgens de minister van Binnenlandse Zaken zijn er op dinsdag alleen al 440 arrestaties (interpellations) verricht in het hele land in verband met de scholierenprotesten. Naar schatting heeft ongeveer tweederde van deze arrestaties geleid tot voorlopige hechtenis (garde à vue). De meeste arrestaties vonden plaats vanwege vernieling, het aanvallen van politie of ander geweld tegen agenten van de openbare orde. De minister stelde dat deze feiten volgens hem 'tamelijk ernstig' zijn.

Reacties van de Franse overheid en nieuwe landelijke cijfers:

Op woensdag 30 september heeft de minister van Onderwijs, Édouard Geffray, zijn bezorgdheid geuit over het toenemende geweld bij de blokkades van lycea. Volgens de minister zijn sinds de start van de scholierenmobilisatie in het hele land 76 mensen gewond geraakt, onder wie zowel leerlingen als schoolpersoneel. Geffray benadrukte op RTL dat het recht om te protesteren een fundamentele vrijheid is, maar dat geweld niet acceptabel is en dat democratische spelregels moeten worden gerespecteerd. Verder gaf de minister aan dat momenteel 7% van alle lesuren niet door kan gaan door het personeelstekort en de verstoringen. Geffray noemde deze situatie "niet acceptabel" en dat er alles aan gedaan wordt om deze cijfers te verlagen.

De minister onderstreepte dat er ruimte moet zijn om te protesteren en dat veel van de scholieren-eisen legitiem zijn, mits die gaan over het functioneren van het onderwijs en binnen het democratische kader worden geuit.

Overleg en uitbreiding van protesten:

De landelijke scholierenbond (Union syndicale lycéenne) liet weten bereid te zijn de minister te ontmoeten voor een dialoog. De scholieren eisen onder meer maatregelen tegen te volle roosters en klassen van soms wel 32 tot 36 leerlingen en pleiten voor de renovatie van verouderde lycea. Ook kondigde de scholierenbond samen met de studentenbond een "gezamenlijke mobilisatie" aan op donderdag en de volgende dinsdag. Hiermee wordt een verdere intensivering van landelijke protestacties verwacht en wordt de samenwerking tussen scholieren- en studentenorganisaties concreter.

Regionale stand van zaken Alpes-Maritimes:

De prefectuur van de Alpes-Maritimes meldt dat de scholierenprotesten in het departement ditmaal op meer middelbare scholen werden gehouden, maar dat het aantal daadwerkelijk protesterende leerlingen juist lager lag dan voorheen. Op verschillende locaties bleef het protest rustig, maar er waren opnieuw ernstige incidenten, vaak veroorzaakt door een kleine groep of door buitenstaanders die zich bij de acties voegden.

In Menton vond een massa-intrusie plaats op een lyceum, die snel door de politie werd beëindigd. Brandstichting en vernielingen werden gemeld, onder meer in de vorm van in brand gestoken afval, scooters en zelfs een haag. De politie arresteerde circa vijftig lyceumleerlingen wegens onder meer het gooien van projectielen, het afsteken van mortieren, het aansteken van branden, vernieling, belediging van ambtenaren en geweldpleging. Het aantal betrokkenen in politiebewaring varieerde deze dinsdagmiddag: officieel ging het om 34 mensen, maar bronnen bij de politie spraken van tot wel 50 gardes à vue in Nice (18), Cannes (10), Grasse (7), Cagnes-sur-Mer (3) en Menton (12).

Bij de ongeregeldheden raakten acht leerlingen lichtgewond, van wie twee meisjes in Nice en Cagnes door de brandweer naar het ziekenhuis werden gebracht. Aan politiezijde vielen eveneens gewonden: vijf nationale politieagenten in Menton, twee in Grasse (waaronder een stagiair-luitenant die door een projectiel aan het hoofd werd geraakt en naar het ziekenhuis moest) en twee gemeentepolitieagenten in Cagnes-sur-Mer die specifiek belaagd werden met onbekende middelen.

Nieuwe details – incidenten in Grasse en Cannes op 30 september:

In Grasse liepen de spanningen deze ochtend verder op rond de Rue des Capucins, die door de autoriteiten snel voor verkeer werd afgesloten. Hier ontstond een gespannen sfeer met samenscholingen van scholieren en politie. Daarbij werden twee agenten lichtgewond door het afvuren van projectielen. De politie verrichtte in de ochtend zeven arrestaties, onder wie één jongere die reeds bekend was bij de politie. Hij werd rond 7:30 uur in de buurt van het lycée Amiral de Grasse aangehouden met een tas vol mortiervuurwerk. Dit detail was tot nu toe niet in eerdere rapporten over Grasse vermeld.

Ook in Cannes escaleerde het protest kortstondig: daar blokkeerden ongeveer honderd scholieren het lycée Jules-Ferry. De jongeren eisten vooral meer aandacht voor de problemen op hun school. Zo gaf een leerlinge aan dat haar leraar biologie, al een maand afwezig, nog steeds niet is vervangen – terwijl het haar hoofdexamenvak betreft (coefficient 16). Andere scholieren klaagden over slecht onderhouden gebouwen, lekkende douches, gebrekkige isolatie en vorig jaar zelfs uitgevallen verwarming. Dit geeft een concreter beeld van de dagelijkse schoolproblemen achter de protesten.

Meer over de situatie in Menton – leerlingen lycée Curie geven details:

Op lycée Curie in Menton gaven leerlingen in gesprekken met lokale media extra voorbeelden van de problemen. In sommige klassen zitten inmiddels 36 leerlingen, wat het leren bemoeilijkt. Waar er eerst lessen in halve groepen waren voor talen, is dit nu afgeschaft en zijn er voor vakken als natuurkunde onvoldoende kleine labgroepen, wat het praktijkonderwijs belemmert. Door een tekort aan personeel is er in het examenjaar (première) nog altijd geen leraar Frans beschikbaar.

Het roosterbeheer laat te wensen over: sommige leerlingen moeten na een maand nog steeds met een voorlopig rooster werken, hebben lange dagen tot 18 uur zonder pauze, of missen zelfs een lunchpauze. Voor enkele vakken overlappen de lessen nog altijd, een maand na de schoolstart. Daarbij hebben sommige leerlingen nog steeds geen toegang tot het digitale schoolplatform Pronote.

De voorzieningen in het gebouw zijn gebrekkig: na vernielingen van de toiletten één à twee jaar geleden zijn deze nog steeds niet hersteld; jongens hebben helemaal geen toiletten meer en voor de 1200 meisjes zijn er slechts vijf. Het gebouw heeft flinke isolatieproblemen: in september zijn leerlingen onwel geworden door de hitte, terwijl in de winter de verwarming niet functioneert.

Leerlingen geven ook aan dat ze te streng gesanctioneerd worden voor minimale vertragingen door bus of trein (wie na 7:55 aankomt, wordt de toegang tot lessen ontzegd en mist dan vaak driekwartier aan les).

De sfeer op school wordt bovendien als weinig ondersteunend en ronduit onveilig ervaren – leerlingen voelen zich niet gehoord door schoolleiding en surveillanten. Ouders bevestigen dat er nog steeds roosterproblemen zijn en verwachten dat het personeelstekort bij vakken als Frans zeker nog tot in november duurt.

De burgemeester van Menton, Alexandra Masson, heeft publiekelijk de recente vernielingen en het geweld rond de lokale scholen scherp veroordeeld en benadrukt het recht op protest, maar niet op schade en onveiligheid.

Tenslotte werd bevestigd dat voor woensdag 30 september opnieuw een grootschalige mobilisatiedag op lycée Curie is aangekondigd. De situatie lijkt daarmee nog niet snel te zullen normaliseren, ondanks de aanhoudende oproepen voor verbetering vanuit leerlingen en ouders.

De autoriteiten blijven paraat en verwachten weinig snelle afname van de spanningen. Op het moment van schrijven gaan nieuwe oproepen rond voor een vervolg van de acties in de Alpes-Maritimes, mogelijk al komende woensdag. De situatie rond het middelbaar onderwijs en de openbare orde blijft daarmee onzeker, en de lokale autoriteiten en onderwijsinstellingen houden de ontwikkelingen nauwgezet in de gaten.