De afgelopen jaren is het in delen van Frankrijk steeds vaker merkbaar: een opvallende laag Saharazand op auto’s, daken en tuinen na zuidenwind, met soms een oranjeachtige lucht. Het zand, afkomstig uit de ruim 2500 kilometer verder gelegen woestijn van de Sahara, wordt door krachtige depressies tot grote hoogte gebracht en over lange afstand meegevoerd. Dit verschijnsel, het meest zichtbaar tussen het einde van de winter en het begin van de herfst, neemt volgens recente klimatologische studies toe door veranderingen in de luchtstromen en het verder uitdrogen van Noord-Afrika.
Voor mensen met aandoeningen aan de luchtwegen, zoals astma of chronische bronchitis, kunnen de siliciumdeeltjes in het woestijnzand acute klachten veroorzaken. Tijdens zo’n episode neemt het risico op benauwdheid, astma-aanvallen of verergering van bestaande klachten aantoonbaar toe. Oogklachten door het irriterende en schurende zand komen regelmatig voor. Er zijn voorzorgsmaatregelen nodig: ramen en deuren sluiten, binnen blijven op dagen met zware neerslag en bij noodzakelijke activiteiten buiten beschermen met een masker van de kwaliteit FFP2. Simpele chirurgische mondmaskers bieden in deze situatie geen afdoende bescherming tegen fijnstof. Spoelen met fysiologisch zout, of met eenvoudig kraanwater, wordt aanbevolen bij oogirritatie, en wrijven kan juist schade verergeren.
Dit natuurlijke fenomeen levert, volgens berichten van de Autorité de sûreté nucléaire, geen merkbaar risico op door meegevoerde restanten van radioactief Cesium-137 of sporen van pesticiden; deze zijn wel meetbaar maar blijven ruim onder gezondheidsnormen. Desondanks weerspreken officiële instanties telkens geruchten over gezondheidsgevaar op sociale media. In gebieden waar veel zand op sneeuw of gletsjers terechtkomt, versnelt het afzetten van stof de smelt van sneeuw door het donkerder worden van het oppervlak.
De hoeveelheid en gevolgen van Sahara-zand verschillen per regio en per jaar: vooral het zuiden en oosten van Frankrijk worden het vaakst getroffen, maar ook in noordwestelijke regio’s zijn afzettingen niet ongebruikelijk. Er is geen nationaal waarschuwingssysteem voor inwoners, waardoor het volgen van lokale weerberichten bij verwachte zuidenwind essentieel blijft voor wie risico loopt. Op dit moment staat vast dat de trend naar meer episodes aanhoudt, al blijven exacte dagen en intensiteit moeilijk te voorspellen.
Reacties ()
Log in om mee te doen aan het gesprek en een reactie achter te laten!