Onderzoek naar misstanden bij garantiecontracten voor jachthavens in Zuid-Frankrijk

In de Zuid-Franse regio Provence-Alpes-Côte d’Azur (PACA) is een omvangrijk dossier aan het licht gekomen rond de commerciële verkoop van zogenoemde garantiecontracten voor ligplaatsen in jachthavens. Uit onderzoek van de Franse autoriteit voor concurrentie, consumentenbescherming en fraudebestrijding (DGCCRF) blijkt dat er sinds 2016 voor ruim 360 miljoen euro aan deze garanties is verhandeld in de regio. Ruim vijftien gemeenten in het departement Var en de Alpes-Maritimes worden genoemd als betrokken.

De garantiecontracten, bedoeld als een manier om de financiering van haveninfrastructuur te ondersteunen, blijken in de praktijk op grote schaal te zijn ingezet als commercieel verdienmodel. In meerdere gevallen zijn door de toezichthouder onregelmatigheden en ongeoorloofde of onrechtmatige clausules aangetroffen in de contracten. Het betreft hier onder meer de situatie in Bandol, waar een eerste rapport wijst op misstanden bij het toekennen van 247 ligplaatsen via deze constructie.

Volgens de huidige havenbeheerder in Bandol, de semipublieke maatschappij Sogeba, is op dit moment een diepgaand juridisch en financieel onderzoek (audit) gestart naar het gebruikte model. In afwachting van de conclusies heeft de gemeente alle nieuwe garantiecontracten voor ligplaatsen voorlopig stilgelegd en is een eerder gepland moderniseringsprogramma ter waarde van 40 miljoen euro opgeschort. De betaalde bijdragen, die veelal direct bij ondertekening van het contract voldaan moesten worden, leverden Sogeba alleen al in Bandol naar schatting 15 miljoen euro op. Jaarlijkse onderhoudsbijdragen komen daar nog bij.

Het blijft vooralsnog onduidelijk hoe en wanneer mogelijke onregelmatigheden juridisch en financieel worden gecorrigeerd. Ook het exacte aantal Nederlandse tweede-woningbezitters en pleziervaarders dat door de contractuele of financiële gevolgen wordt geraakt, is niet vastgesteld. Landelijke relevantie volgt uit de combinatie van hoge bedragen, het brede gebruik van dergelijke contracten aan de Côte d’Azur en het feit dat veel buitenlanders – onder wie Nederlanders – actief zijn in het lokale jachthavenverkeer. Nieuwe contracten voor gebruiksgaranties worden in Bandol tot nader order niet afgesloten, in afwachting van verdere stappen van gemeente en toezichthouder.