Maandag 22 juni blijven in heel Frankrijk 845 scholen en collèges gesloten vanwege de aanhoudende hittegolf, zo kondigde de minister van Onderwijs gisteren aan. Dit is een toename van ongeveer 100 volledig gesloten scholen sinds vrijdag. Daarnaast zijn er scholen die niet geheel sluiten, maar aangepast onderwijs bieden; afhankelijk van de lokale situatie blijven sommige deuren deels open met beperkte opvang en aangepaste roosters of activiteiten.
Update 24 juni – Uitzonderlijke omvang hittegolf, nieuwe recordwarme nachten en gevolgen
Volgens het laatste weerbulletin van Météo France zijn inmiddels 49 departementen en circa 35 miljoen Fransen (90% van de bevolking) officieel onder 'vigilance rouge' (code rood) geplaatst wegens uitzonderlijke hitte. Daarnaast zijn nog 40 departementen in code oranje, waardoor op maandag bijna het hele land met extreem of zeer ernstig weer te maken heeft. Météo France verwacht dat de waarschuwingen en bijbehorende maatregelen minimaal tot en met dinsdag van kracht blijven en mogelijk verder worden verlengd.
De temperaturen bereiken voorlopig recordhoogtes: tot 43°C aan de westkant van het land, van Hendaye tot aan Rennes. In steden als Bordeaux worden maandagmiddag 43°C verwacht, in Limoges 41°C, in Tours en Toulouse 40°C en in Bourges en Parijs tot 39°C. Buiten kustgebieden liggen de maxima veelal tussen 36 en 40°C, zowel overdag als 's nachts uitzonderlijk hoog. Het risico bestaat dat in diverse regio’s hitterecords verbroken worden, met gevolgen tot in het einde van de week.
Afgelopen nacht (van zondag 21 op maandag 22 juni) was volgens Météo-France uitzonderlijk: het nationale gemiddeld minimum kwam uit op 21,4 °C. Dit is officieel de warmste nacht in Frankrijk sinds 2019. In veel steden, waaronder Parijs, was sprake van een ‘tropische nacht’ waarin de temperatuur niet onder de 20 °C daalde. In Parijs was het minimum zelfs 24,2 °C, de hoogste waarde in bijna tien jaar tijd. Ook in het Zuidwesten noteerden meerdere plaatsen historische records: zo koelde het in Biscarrosse af tot 25,2 °C, in Angoulême slechts tot 26,8 °C, en in Montembœuf (Charente) werd een absoluut nachtminimum van 27,9 °C gemeten – een record voor deze plaatsen.
Météo France verwacht dat dit fenomeen zich de komende dagen nog verder zal versterken. Voor de nacht van maandag op dinsdag worden minimumtemperaturen tussen 23 en 26 °C verwacht in gebieden van de Charente tot Ille-et-Vilaine, aan de Côte d’Azur en het noorden van Corsica, en wordt in Parijs een minimum van 25 °C voorzien. Ook op veel andere plekken blijft het ’s nachts ongewoon warm, met minima van 20 tot 23 °C op grote delen van het grondgebied.
Deze uitzonderlijke canicule, volgens experts van Météo France „étendu, durable et intense”, kan qua ernst vergelijkbaar eindigen met de catastrofale zomer van 2003, toen bijna 15.000 mensen in Frankrijk overleden door de hitte. In Gironde zijn zondag drie ouderen overleden als rechtstreeks gevolg van de hitte, meldt de prefectuur. Vooral zorgdiensten in steden als Parijs merken nu al een effect, met een stijging van bijna 60% aan medische spoedoproepen sinds zondag, aldus minister van Gezondheid Stéphanie Rist. In steeds meer ziekenhuizen en crisisteams worden extra maatregelen getroffen en gezondheidsadviezen herhaald.
Nieuw: impact op examens en scholen – feiten per 24 juni
De minister van Onderwijs heeft aangekondigd dat ondanks de aanhoudende hittegolf "de immense meerderheid" van de eindexamenleerlingen (bachelor-kandidaten) hun mondeling examen op het geplande tijdstip kunnen doen. Wel zijn door de hitte 5.233 kandidaten deze week of volgende week opgeroepen voor een vervroegd ochtendexamen. Dit om de grootste temperatuurpieken te mijden. Dit is een aanvullend detail op de bestaande maatregelen rondom het onderwijs en examens.
Het totaal aantal scholen en collèges dat maandag 24 juni volledig is gesloten is inmiddels opgelopen tot 1.352. Daarnaast hebben 4.042 scholen in heel Frankrijk hun roosters aangepast. Dit is een forse stijging ten opzichte van eerdere cijfers en betekent dat van de 60.000 onderwijsinstellingen zo'n 7% tot sluiting of roosterwijziging is overgegaan. De meest voorkomende aanpassingen zijn vervroegde lesuitval rond het middaguur en soms het samenvoegen van klassen in lokalen met airconditioning, indien beschikbaar.
Nieuwe cijfers verdrinkingen: acute impact op volksgezondheid
De aanhoudende hitte leidt niet alleen tot gezondheidsproblemen bij kwetsbare groepen, maar blijkt inmiddels ook een directe oorzaak van talrijke dodelijke incidenten. Op zondag zijn in heel Frankrijk 13 mensen om het leven gekomen door verdrinking, zo bevestigde de nationale woordvoerder van de Sécurité civile op maandag 22 juni. Alleen al in Île-de-France vielen gisteren na 21:00 uur twee dodelijke slachtoffers: een meisje van 13 jaar en een man van 30 jaar, beiden in Seine-et-Marne. Daarnaast overleed zondagavond nog een persoon door verdrinking in het departement Indre-et-Loire. Voor de meeste meldingen kan een verband worden gelegd met de hitte; mensen zoeken verfrissing op het water, maar brengen zichzelf daarmee mogelijk in gevaar. Dit onderstreept dat niet alleen ouderen extra risico lopen, maar dat ook jongeren en volwassenen slachtoffer kunnen worden van de extreme weersomstandigheden.
De landelijke situatie vraagt opnieuw regionale en nationale crisiscoördinatie. Een nieuwe crisiscel van de regering zou volgens president Macron vandaag nog bijeenkomen, naast al ingestelde lokale maatregelen.
Naast landelijke en regionale crisismaatregelen worden lokaal in scholen innovatieve verkoelingsoplossingen toegepast. Zo loopt in 15 scholen in Frankrijk het "project Racine", waarmee scholen uitgerust worden met eenvoudige, betaalbare middelen tegen oververhitting. Voorbeeld is de Concorde-basisschool in Barberaz (Savoie, nabij Chambéry): daar zijn per klas vier plafondventilatoren ('brasseurs d'air') geïnstalleerd, zijn slaapzalen van ventilatoren voorzien, en werd aan de hete zuidwestzijde een brise-soleil aangebracht. Een bijzonder detail: elke avond luchten gemeenteraadsleden de lokalen door de ramen open te zetten, waarna leraren ze 's ochtends sluiten. Dankzij deze maatregelen blijft het in de lokalen rond de 27 °C bij buitentemperaturen van meer dan 36 °C, en zakt de gevoelstemperatuur door de ventilatoren zelfs naar 23 °C.
Het gehele pilotproject kostte de school slechts 13.000 euro, met vooral inzet van gemeentelijke diensten. Ouders en personeel merken duidelijk effect, ook bij aanhoudende "vigilance orange" (oranje alarm). Het succes in Savoie illustreert dat betaalbare en relatief eenvoudige aanpassingen lokaal voor veel verkoeling en comfort kunnen zorgen—een aanvulling op grootschalige renovatieplannen die vaak hoge kosten met zich meebrengen.
In de academie van Bordeaux gold op zondagavond: 1 collège gesloten, 178 collèges met aangepast programma, 5 scholen dicht en 447 scholen met aangepaste opvang. Landelijk blijven daarnaast circa 1.800 onderwijsinstellingen die dag bij voorkeur open met aangepaste roosters, vooral in de gebieden met 'vigilance rouge', het hoogste waarschuwingsniveau voor extreem weer.
Update Tarn-et-Garonne: regionaal rood alarm en concrete maatregelen (per 22 juni 12.00u)
De prefectuur van Tarn-et-Garonne heeft zondagavond, bij een nog altijd 30 graden warme avond in Montauban, bekendgemaakt dat voor het departement vanaf maandag 22 juni om 12.00 uur het niveau ‘vigilance rouge canicule’ geldt - het maximaal waarschuwingsniveau. Voor deze regio verwacht Météo France uitzonderlijke waarden van rond de 40 °C en nachten die niet onder de 21 tot 23 °C zullen dalen.
Voor de crisiscoördinatie wordt het Centre opérationnel départemental (COD) al maandagochtend om 11.00 uur in werking gesteld. Alle nood- en gezondheidsdiensten zijn opgeschaald. Ook zijn de sociale teams die kwetsbare mensen bezoeken (maraudes sociales) versterkt en hebben opvangstructuren hun openingstijden verlengd. De aandacht gaat vooral uit naar ouderen, mensen die alleen wonen en mensen met een beperking.
Daarnaast geldt een verbod op buitensportactiviteiten. Het advies is om alle verplaatsingen tijdens de heetste uren strikt te vermijden en verkoelende plekken op te zoeken zoals bibliotheek, bioscoop of supermarkt, meerdere keren per dag te koelen en goed te drinken. Werkgevers van mensen die buiten of in warme ruimtes werken moeten dagelijks de arbeidsomstandigheden beoordelen en indien nodig het werkschema aanpassen.
Wie klachten krijgt (zoals kramp, misselijkheid, plotselinge vermoeidheid), dient direct verkoeling te zoeken; als het niet verbetert binnen een uur, wordt advies door een arts aanbevolen, bij snelle verslechtering het alarmnummer 15 bellen. Een gratis informatienummer is deze week actief: 0 800 06 66 66 (dagelijks 09:00-19:00 vanaf een vaste lijn).
Ook 's nachts blijft het ongewoon warm: tussen Gironde en Poitou daalt de temperatuur in de nacht van zondag op maandag niet onder de 22 tot 27 °C, wat het moeilijk maakt om woningen te laten afkoelen. Dit kan extra uitdagingen opleveren voor gezinnen, leerlingen en schoolpersoneel, vooral in regio’s waar besloten wordt tot sluiting of aangepaste roosters.
Voor veel gezinnen verandert het dagelijks ritme direct: scholen zijn vaak onverwacht niet toegankelijk, waardoor opvang of vervangend programma georganiseerd moet worden. In de praktijk betekent dit dat leerlingen soms pas vlak van tevoren te horen krijgen dat lessen uitvallen of dat ze eerder naar huis mogen, wat vooral in werkende gezinnen voor logistieke uitdagingen zorgt.
Volgens de minister geldt als regel dat scholen openblijven zolang de veiligheid van kinderen en personeel niet in gevaar is, maar bij ernstige hittesituaties volgt onmiddellijk sluiting of roosterwijziging. Er is dus geen landelijke plicht tot sluiting; per regio nemen lokale autoriteiten besluiten op basis van de actuele weersituatie en de voorzieningen van het gebouw zelf. In sommige gemeenten wordt enkel een minimale opvang gehouden voor leerlingen die nergens anders terechtkunnen.
De regio Île-de-France heeft intussen bekendgemaakt één miljoen euro beschikbaar te stellen voor verfrissingsmaatregelen in ruim 500 examenlocaties. Het is nog niet overal duidelijk in hoeverre deze middelen op tijd ingezet kunnen worden en hoe andere regio’s omgaan met verkoeling in scholen. Voor ouders en leerlingen blijven berichten over sluitingen de komende dagen vooral via scholen zelf en lokale instanties volgen. Voor het landelijke overzicht van getroffen gebieden verwijst de overheid naar www.education.gouv.fr.
Update Gers/Auch: intensivering hulp en strengere maatregelen per 23 juni
In het departement Gers, onder andere in de stad Auch, is zondag code rood afgekondigd na temperaturen boven de 40°C. De Croix-Rouge heeft haar plan canicule actief sinds de alerte orange en draait nu met extra inzet: in Auch gaan de teams in de ochtend om 10:30 en ’s avonds om 18:30 op pad, zeven dagen per week, om kwetsbare bewoners, daklozen en mensen die door de hitte verrast worden, te ondersteunen met water en verkoeling. Alleen al op de eerste dag na het uitbreiden van de inzet werden zo’n tien mensen geholpen. Ook werd direct hulp van andere lokale afdelingen ingeroepen om het toegenomen werk aan te kunnen.
De prefect van de Gers, Alain Castanier, heeft – mede vanwege de snelle temperatuurstijgingen en de landsbrede “Fête de la Musique” – per decreet alle bijeenkomsten in de openbare ruimte én de consumptie van alcohol in de open lucht tot nader order verboden. Castanier wijst erop dat niet alleen bekende risicogroepen, maar zelfs mensen zonder eerder bekende kwetsbaarheid in de problemen kunnen komen bij temperaturen rond de 40 graden. Het rood-alarm blijft in ieder geval tot zondagavond van kracht, met kans op verlenging als de hitte aanhoudt.
Reacties ()
Log in om mee te doen aan het gesprek en een reactie achter te laten!