De net gepubliceerde resultaten van het internationale Pisa-onderzoek laten een scherp dalende trend zien in de schoolprestaties van Franse vijftienjarigen. Frankrijk zakt in de 2026-editie naar een 28e plaats op de wereldranglijst, van in totaal 91 deelnemende landen. Deze resultaten, bekendgemaakt op 8 september 2026, worden algemeen gezien als de slechtste ooit gemeten voor Frankrijk binnen het Pisa-programma.
Het Pisa-onderzoek van de OESO meet elke drie jaar kennis in wiskunde, lezen en wetenschappen. In 2025 deden in Frankrijk 6.501 leerlingen uit 289 scholen mee. De Franse score voor leesvaardigheid daalde naar 456 punten (tegen 461 gemiddeld in de OESO), een daling van 18 punten sinds 2022. Voor wiskunde scoorden de scholieren 458 punten (OESO-gemiddelde: 463), een daling van 16 punten. Alleen de wetenschapsscore bleef ruim gelijk aan het OESO-gemiddelde, met 483 versus 482 punten.
De score in alle drie vakgebieden is historisch laag, zeker vergeleken met tien jaar geleden. Het aandeel leerlingen dat niet het basisniveau haalt, is in tien jaar tijd gestegen met 12 procentpunt in wiskunde, 11 in lezen en 4 in wetenschappen. In wiskunde haalt slechts 64% van de jongeren in Frankrijk het minimale vereiste niveau, terwijl slechts 5% tot de best presterende groep behoort (OESO-gemiddelde: 8%). Over alle vakken samen excelleert 9,8% van de Franse leerlingen in minimaal één vak, tegenover 11,9% in de OESO.
Een opvallende zwakte blijft de rol van sociale ongelijkheid: in wetenschappen is het verschil tussen het kwart meest kansrijke en het kwart minst kansrijke leerlingen liefst 100 punten, terwijl dit OESO-breed 85 punten is. De sociaaleconomische achtergrond verklaart 14% van de prestatieverschillen. Deze achterstand hangt deels samen met afnemende ouderbetrokkenheid; het aandeel leerlingen van wie de ouders wekelijks naar hun schooldag vragen is gezakt van 74% (2022) naar 63% (2025), en slechts 34% praat regelmatig thuis over eventuele schoolproblemen (was 48% drie jaar eerder).
Daarnaast geeft 45% van de scholen aan dat een tekort aan leraren het onderwijs belemmert en zegt 47% van de leerlingen dat het merendeel van de lessen wetenschap wordt verstoord door lawaai of onrust (tegen 31% OESO-gemiddelde). Het aandeel leerlingen dat vindt dat de school tijdverspilling is, is gestegen naar 26%.
Digitalisering speelt een toenemende rol: leerlingen die vaak afgeleid zijn door digitale middelen scoren gemiddeld 24 punten lager in wetenschap. Ook gebruikt 37% van de scholieren elke week minstens één keer een chatbot (zoals ChatGPT of vergelijkbaar) om te leren. Toch zegt maar 47% dat zij getraind worden om kritisch te kijken naar AI-informatie (OESO-gemiddelde: 63%).
De Franse minister van Onderwijs, Edouard Geffray, noemt de resultaten “een diepgaand probleem” en wijst op de groeiende impact van digitale afleiding, sociale media en een verminderde betrokkenheid van ouders. De minister wil de leerdoelen op scholen helderder maken, meer werk maken van opleidingsbeleid voor docenten en kijkt vooruit: het doel is dat Frankrijk tegen 2033 bij de top van de Pisa-ranking hoort. Het rapport onderstreept hoe groot de uitdaging op het Franse onderwijsvlak is, met dalende prestaties, sterker wordende sociale verschillen en de nood aan structurele vernieuwing.
Update: Hitteplannen en nieuwe beleidsmaatregelen op scholen (stand: september 2026)
Naar aanleiding van de hittegolven deze zomer heeft de Franse overheid, samen met energiebedrijf EDF, gestart met een grootschalig koel-offensief op scholen. Volgens minister Geffray zijn sinds half juli al circa 50.000 verkoelingsapparaten, zoals ventilatoren, brumisatoren en airco’s, aangeschaft door scholen uit heel Frankrijk dankzij een speciaal noodplan. Het doel is om met steun van 80 miljoen euro van EDF in de komende periode meer dan 100.000 verkoelingsapparaten te installeren; per apparaat geldt een premie van 400 euro (maximaal 10 per school). Daarnaast komen scholen in aanmerking voor een extra investeringssubsidie van 10.000 euro voor bredere koel- en isolatieprojecten – deze regeling loopt tot eind juni 2027.
De overheid heeft bovendien 2.500 scholen geïdentificeerd als extra kwetsbaar voor hitte. Op deze locaties worden nu versneld diagnoses, isolatiemaatregelen en “transitie-oplossingen” uitgevoerd om het verblijf van leerlingen en personeel te verbeteren bij toekomstige hittegolven.
Na de negatieve Pisa-resultaten kondigde de minister verder aan dat ouders voortaan elk jaar, direct na de herfstvakantie, een overzicht van de leerdoelstellingen van hun kind zullen ontvangen. Ook worden er vanaf de komende herfstvakantie bij het begin van elke schoolvakantie aanbevolen leeslijsten verstrekt aan scholieren, om lezen extra te stimuleren naast het groeiend gebruik van digitale media.
Reacties ()
Log in om mee te doen aan het gesprek en een reactie achter te laten!