Het Conseil d'orientation des retraites (COR), het Franse adviesorgaan voor het pensioenstelsel, waarschuwt in zijn bijna definitieve jaarrapport voor een fors hoger financieringstekort in de pensioenvoorziening op de lange termijn.
Volgens de nieuwste berekeningen stijgt het tekort van het Franse pensioenstelsel naar verwachting tot 2,4% van het bruto binnenlands product (bbp) in 2070. Deze prognose valt ruim een procentpunt hoger uit dan de eerdere schatting voor 2070, waardoor het toekomstig debat over de pensioenleeftijd opnieuw actueel wordt.
Om de tekorten te beperken, noemt het COR als mogelijkheid een stapsgewijze verhoging van de effectieve pensioenleeftijd. In het hoofdschema stijgt de gemiddelde pensioenleeftijd in de voorstellen naar 64,4 jaar in 2030, 65,8 jaar in 2045 en uiteindelijk zelfs 67,6 jaar in 2070. De afgelopen jaren, na de discussie over de hervormingen, stond dit thema aanhoudend onder politieke druk tijdens de begrotingsprocedures.
De pensioenleeftijd is inmiddels een van de centrale thema’s geworden in aanloop naar de presidentsverkiezingen van 2027. Politiek analisten stellen dat de pensioenkwestie hét heikele punt wordt (‘l’éléphant au milieu de la pièce’), omdat geen enkele kandidaat zich zonder risico hierover kan uitspreken. Waar voormalig premier Édouard Philippe bij de vorige verkiezingen een leeftijd van 67 jaar verdedigde maar nu weigert een getal te noemen, liggen de standpunten bij andere partijen onder vuur. Jordan Bardella (Rassemblement National) wekt ophef door te suggereren dat de pensioenleeftijd verder omhoog kan, in combinatie met meer kapitaaldekking. Deze nieuwe koers veroorzaakt onrust en verdeeldheid binnen het RN, aangezien Marine Le Pen juist vasthield aan 60 of 62 jaar als totem, afhankelijk van het arbeidsverleden. Dit wordt in Franse media omschreven als een 'cataclysme' binnen de partij.
Aan linkerkant van het politieke spectrum woedt verdeeldheid over de toekomst van het pensioensysteem. Zo pleit La France Insoumise nog altijd voor de 60-jarige pensioenleeftijd, terwijl de groenen weinig van zich laten horen, en de sociaaldemocraten zoeken naar consensus. Tegelijkertijd merkt politoloog Roland Cayrol op dat Frankrijk in een situatie van ‘ontkenning’ verkeert en waarschijnlijk een grondige systeemherziening (‘révision totale du système de retraite’) op tafel moet komen, mogelijk met een verplicht kapitaalgedekt deel naast het huidige omslagsysteem.
Demografische cijfers illustreren het probleem: in 1945 stonden er nog 4 werkenden tegenover 1 gepensioneerde; tegenwoordig is dat nog maar 1,7 per gepensioneerde. Het rapport van het COR waarschuwt bovendien nadrukkelijk voor een mogelijke ‘generatieoorlog’ tussen de babyboomers en jongere generaties (‘Gen Z’), waarvan een deel vreest nooit pensioen te zullen ontvangen. Door de toenemende vergrijzing worden ouderen electoraler steeds machtiger, wat de politieke spanningen rondom het dossier verder aanwakkert.
Het COR wijst verder op structurele demografische ontwikkelingen: de recente afspraken over het aanvullend pensioen Agirc-Arrco, waarmee indexering van aanvullingen vanaf 2038 gunstiger uitvalt, én een scherp neerwaarts bijgestelde bevolkingsverwachting. De Franse statistiekdienst Insee voorziet een daling van de bevolkingsgroei na 2037 en een afname van het vruchtbaarheidscijfer van 1,8 naar 1,45 kinderen per vrouw, wat het draagvlak onder het pensioenstelsel verder onder druk zet.
Na de hervorming in 2023, waarbij de pensioenleeftijd oorspronkelijk naar 64 jaar zou stijgen, geldt sinds september 2026 een tijdelijke bevriezing: de leeftijdsverhoging en verlenging van de opbouwtijd zijn opgeschort voor bepaalde generaties, met een ondergrens op 62 jaar en 9 maanden. Deze bevriezing, vastgelegd in de meest recente sociale zekerheidswet, loopt tot 2027. Of daarna daadwerkelijke beleidswijzigingen plaatsvinden, zal afhangen van demissionaire en toekomstige besluitvorming, mede in aanloop naar de presidentsverkiezingen.
Het volledige rapport en voortgang van de aanbevelingen zijn te raadplegen via de officiële website van het COR: https://www.cor-retraites.fr. Een overzicht van de beleidsdiscussies in aanloop naar de presidentsverkiezingen in 2027 is terug te vinden in eerdere berichtgeving over het pensioenbeleid.
Reacties ()
Log in om mee te doen aan het gesprek en een reactie achter te laten!