Europees Comité: Franse gemeentelijke verboden op bedelen discriminerend

Het Europees Comité voor Sociale Rechten heeft geoordeeld dat diverse gemeentelijke verboden op bedelen en andere gedragingen die samenhangen met armoede, in strijd zijn met het verbod op discriminatie op grond van sociaaleconomische status.

Deze conclusie volgt uit een collectieve klacht van de Europese Federatie van verenigingen voor daklozen (FEANTSA) en de Internationale Federatie voor de Rechten van de Mens (FIDH). Het Franse ministerie van Binnenlandse Zaken stelde dat lokale autoriteiten het recht hebben zulke verboden in te stellen ter bescherming van de openbare orde. Het Comité stelt echter dat handhaving doorgaans gebaseerd is op de aanwezigheid van mensen in de openbare ruimte, waarbij gedragingen als bedelen, slapen of alcoholgebruik niet per se een verstoring van de openbare orde opleveren.

Volgens het Comité leiden deze verboden tot sociale discriminatie, omdat ze vaak voortkomen uit publieke vooroordelen en structurele klachten van bewoners of ondernemers, zonder objectieve onderbouwing van gevaar of overlast. Eerder oordeelden ook Franse administratieve rechtbanken al dat gemeentelijke maatregelen tegen bedelen, onder andere in Nice en Amiens, disproportioneel of buiten de bevoegdheid van lokale overheden vallen.

Het Comité is een orgaan van de Raad van Europa en bevoegd te oordelen over de naleving van het Europees Sociaal Handvest door lidstaten. Het oordeel is bindend binnen het internationale rechtskader, maar directe uitvoering in de Franse rechtspraktijk is nog onzeker; Franse rechters zijn formeel niet verplicht het oordeel automatisch te volgen.

Op dit moment is niet duidelijk welke Franse gemeenten hun lokale maatregelen zullen aanpassen of intrekken na deze uitspraak. Aanvullende nationale procedures kunnen nodig zijn voordat de juridische situatie definitief wordt aangepast. Vaststaat dat het Comité de bestaande praktijk van verordeningen tegen bedelen in Frankrijk in strijd acht met internationale discriminatienormen. De formele gevolgen en het tijdpad voor beleidsaanpassingen moeten echter nog blijken.