Drie doden door aanhoudende hittegolf in Frankrijk, recordaantal departementen in hoogste alarmfase

Frankrijk wordt deze week getroffen door een uitzonderlijke hittegolf met temperaturen tot 42 graden Celsius. De Franse autoriteiten hebben voor 58 departementen code rood afgekondigd, wat het hoogste alarmeringsniveau is voor hittestress en directe gezondheidsrisico’s. Deze maatregel geldt sinds woensdag 24 juni 2026, en is verder uitgebreid met vier nieuwe departementen: Aisne, Somme, Nord en Pas-de-Calais.

Nieuw temperatuurrecord: woensdag 24 juni 2026 officieel heetste dag ooit

Météo-France heeft bekendgemaakt dat woensdag 24 juni nu officieel de warmste dag is in Frankrijk sinds het begin van de nationale metingen in 1947. Dit betekent dat het record van dinsdag 23 juni – dat tot dan als hoogste gold met een nationale etmaaltemperatuur van 29,8°C – al na 24 uur is verbroken. De nationale indicator (het gemiddelde van de dag- en nachttemperatuur op 30 referentiestations) kwam volgens voorlopige cijfers om 17.00 uur uit op exact 30°C.

Op lokaal niveau zijn ook nieuwe historische maxima bereikt. Zo werden er op woensdag officiële temperaturen gemeten van 43,8°C in zowel Palluau (Vendée) als Pissos (Landes). Météo-France spreekt van "een historische canicule".

Lokale situatie: Alpes-Maritimes en Var

Volgens het laatste weerbulletin van Météo-France geldt in zowel de Alpes-Maritimes als de Var nog altijd code oranje (vigilance orange) vanwege aanhoudende hitte. Hiermee is de waarschuwingsstatus in deze departementen dus niet zoals verwacht verlaagd, maar juist verlengd vanwege de blijvende risico’s. In de Alpes-Maritimes is bovendien van 12.00 tot 20.00 uur code geel van kracht door het risico op onweersbuien, met name in het noorden. Het departement staat ook onder code geel voor plotselinge rivieroverlast: met name het stroomgebied van de Var en haar zijrivieren kan getroffen worden door een snelle crue (overstroming), hoewel het om een seizoensgebonden fenomeen gaat. In het departement Var geldt code geel voor onweer van 16.00 tot 20.00 uur.

De temperatuur loopt uiteen van 24 tot 32°C in de Alpes-Maritimes. In het binnenland van de Var wordt het in de middag tot 34°C, en de gevoelstemperatuur (ressentie) kan daar oplopen tot 36°C – een extra risicofactor voor hittestress. Météo-France adviseert inwoners en reizigers in deze regio's extra waakzaam te blijven en zware inspanning te vermijden, vooral gedurende de heetste uren van de dag.

Situatie zorgstelsel (24 juni 2026):

Door de aanhoudende druk op de gezondheidszorg is in meerdere ziekenhuizen het zogenaamde 'plan blanc' (noodplan) geactiveerd. Onder andere CHU Angers, CHU Cholet, en de ziekenhuizen van La Rochelle en Rochefort werken sinds 24 juni volgens dit noodprotocol vanwege de enorme toestroom van patiënten met hittegerelateerde klachten.

Volgens nieuwe cijfers van Santé publique France was er tussen 18 en 21 juni dagelijks sprake van 300 tot 450 spoedgevallen op de Franse SEH’s vanwege hittegerelateerde aandoeningen. Ook SOS Médecins, de dienst voor spoedartsconsulten buiten reguliere uren, kreeg in diezelfde periode dagelijks 80 tot 160 oproepen. Op maandag 22 juni bereikte het aantal spoedopnames een record: meer dan 650 ziekenhuisopnames en 390 SOS Médecins-consultaties in één dag.

De monitoring van de gezondheidseffecten gebeurt via de iCanicule-indicator, waarmee artsen specifiek letten op drie aandoeningen: hyperthermie, uitdroging (dehydratie) en hyponatriëmie (een stoornis door overmatig watergebruik zonder zoutbalansherstel). Opvallend is dat naar schatting 60% van de opgenomen patiënten 75 jaar of ouder is, maar toch ook veel jongere mensen (vooral 15-44 jaar) behandeld worden voor oververhitting en hitteslag.

Het plan blanc maakt het mogelijk om direct personeel en middelen te herverdelen en prioriteit te geven aan spoedeisende zorg. Zo kunnen bepaalde niet-dringende behandelingen, poliklinische afspraken en geplande opnames tijdelijk worden geannuleerd om ruimte te maken voor acute patiënten. In CHU Angers zijn alle niet-spoedeisende, niet-kanker operaties voor volwassenen tot ten minste 29 juni uitgesteld. Naast de inzet van extra (oproep)personeel worden afdelingen soms 24/7 geopend om patiënten op te vangen en worden intern kamers gesloten op de heetste plekken, terwijl juist in koelere zones extra bedden worden geplaatst. Vervroegd ontslag van stabiele patiënten gebeurt als dit medisch verantwoord is. Patiënten wordt dringend geadviseerd bij twijfel af te wachten tot het ziekenhuis contact zoekt, en niet op eigen initiatief afspraken te annuleren: zij krijgen van de instelling bericht indien hun afspraak of behandeling vervalt.

Minister van Volksgezondheid Stéphanie Rist verklaarde dat het vooral gaat om "gerichte, beperkte uitsteloperaties", zonder massale annuleringen op nationaal niveau. Het nationale noodplan Orsan staat op niveau 2 actief. Dit vergroot de medische coördinatie tussen ziekenhuizen, huisartsen, privéklinieken en verzorgingshuizen en maakt snelle aanpassing van schema’s mogelijk; familieleden van getroffenen worden extra ondersteund en er is aandacht voor soepele perslogistiek.

Volgens de autoriteiten is het aantal ziekenhuisopnames en consulten inmiddels vergelijkbaar of zelfs hoger dan de pieken tijdens de historische hittegolven van 2019 en 2025.

Naast de directe slachtoffers door hitte zijn er sinds 18 juni daarnaast 40 mensen verdronken bij pogingen verkoeling te zoeken – bijvoorbeeld door te zwemmen in rivieren of zee.

Volgens minister Rist wordt de zorgsector gewaarschuwd voor verdere stijging van het aantal spoedopnames; het aantal oproepen bij SAMU steeg recent al met 15 tot 20%. De effecten van de hittegolf, zoals bekend, treden vaak pas na enkele dagen volledig op; artsen adviseren kwetsbare groepen om alert te blijven en de hitte te vermijden.

Gevolgen hittegolf (laatste cijfers 24 juni 2026):

Door de extreme hitte zijn inmiddels circa 1.800 onderwijsinstellingen, waaronder scholen en crèches, gesloten. Daarnaast hebben landelijk 8.000 scholen hun openingstijden aangepast, bijvoorbeeld door lessen te beperken of eerder te sluiten. Vooral in Bretagne zijn de gevolgen extra voelbaar: daar zitten op dit moment zo’n 68.000 huishoudens zonder stroom als gevolg van een uitgevallen transformator, direct veroorzaakt door de hitte. Volgens de prefectuur van Finistère kan deze storing nog zeker tot het einde van de dag (24 juni) aanhouden.

Dinsdag 23 juni werd officieel de warmste dag ooit gemeten in Frankrijk sinds het begin van metingen in 1947, met een nationale gemiddelde etmaaltemperatuur van 29,8°C. Dit is 0,4°C warmer dan het vorige record, dat gold op 25 juli 2019 en 5 augustus 2003. Nog meer uitzonderlijke hitterecords werden gebroken, onder meer: 43,3°C in Cazaux (Gironde), 42,2°C in Niort (Deux-Sèvres) en 42,1°C in Bordeaux (Gironde). Ook de nacht van maandag op dinsdag was de warmste ooit, met lokaal 26,9°C in Cholet (Maine-et-Loire), 26,2°C in Poitiers (Vienne) en Limoges (Haute-Vienne) en een minimum van 28,7°C in Pouzauges (Vendée).

Er is bovendien geen zicht op directe verbetering: de nationale gemiddelde temperatuur wordt op 24 en 25 juni geschat op 30,7°C, waarmee het verse record van de voorgaande dag opnieuw zou worden gebroken. In west- en zuidwest-Frankrijk liggen de waarden tot 18°C boven het junigemiddelde; in Bordeaux zelfs 16°C boven normaal, in Parijs en Noord-Frankrijk 7 tot 11°C boven de seizoenswaarde. Vooral de nog altijd hoge nachttemperaturen (11 tot 13°C boven normaal) bemoeilijken het afkoelen van huizen en lichamen.

Eerdere hoofdpunten:

De omvang van de canicule is uniek: nog nooit stonden zoveel departementen tegelijkertijd op rood. Volgens de nieuwste cijfers zijn nu 58 departementen benoemd tot vigilance rouge, met daarnaast nog 31 in vigilance orange. De uitbreiding beslaat nu ook grote delen van Noord-Frankrijk.

In de vroege ochtend van woensdag 24 juni werden in grote delen van het land al opvallend hoge minimumtemperaturen gemeten: 29°C in La Rochelle, 27°C in Bordeaux, 26°C in Dieppe (Seine-Maritime), Boulogne (Pas-de-Calais) en Parijs. Volgens Météo-France is "de intensiteit uitzonderlijk, vergelijkbaar met augustus 2003" – de zwaarste hittegolf die het land eerder trof.

Gevolgen en maatregelen:

Voor bezoekers in Parijs heeft de hittegolf directe invloed: de Eiffeltoren sloot dinsdag al om 16.00 uur (normaal 0.45 uur ‘s nachts), het Musée du Louvre blijft van woensdag 24 tot en met zaterdag 27 juni dagelijks dicht vanaf 16.00 uur (in plaats van 18.00 uur).

Het openbaar vervoer is ook getroffen. Treinverkeer in de regio Île-de-France is vertraagd of deels geschrapt wegens de aanhoudende hoge temperaturen; reizigers moeten rekening houden met verstoringen en vertragingen.

Voor donderdag wordt enige verbetering verwacht in het zuiden: volgens Météo-France daalt de alarmfase in de departementen Var, Bouches-du-Rhône en Vaucluse naar vigilance jaune (code geel).

Lokale situatie: Alpes-Maritimes (24 juni 2026)

Voor het derde achtereenvolgende etmaal geldt in de Alpes-Maritimes code oranje voor de hitte (canicule), zo bevestigt Météo-France. De hitte is direct merkbaar vanaf de vroege ochtend: vanochtend liep het kwik op tot gemiddeld 29 °C in Nice en zelfs 32 °C in Menton. In Grasse werd 32 °C gemeten, 31 °C in Saint-Martin-du-Var en 29 °C in Touët-de-l’Escarène. In de hogere valleien lag de temperatuur tussen de 24 en 28 °C. Ondanks wat bewolking bleef het benauwd warm.

Vanaf het middaguur geldt in het departement bovendien code geel (vigilance jaune) wegens verwachte onweersbuien, vooral in het binnenland (middel- en hooggebergte). Volgens Météo-France beginnen deze onweersbuien al in de ochtenduren in het binnenland. In de kuststrook blijft het risico op regen beperkt, maar het blijft aanhoudend zwoel: van Théoule tot Menton (bij Antibes langs de kust) kan het kwik in de middag oplopen tot 34 °C, en in Saint-Martin-du-Var wordt zelfs 35 °C verwacht – 7 °C boven de normale waarden voor deze tijd van het jaar.

Het risico op oververhitting wordt nog versterkt doordat de UV-index uitzonderlijk hoog is: 8 op de kuststrook en 9 in het binnenland (rood waarschuwingsniveau). Daarom adviseren de autoriteiten zich extra goed te beschermen tegen de zon – ook bij bewolkt weer.

Landelijke situatie en overige gevolgen

Volgens het nationale gezondheidsagentschap Santé publique France zijn er in de zomer van 2025 naar schatting 5700 mensen overleden door de hitte, waarvan driekwart ouder dan 75 jaar was. Dit onderstreept het blijvende risico voor ouderen en kwetsbaren tijdens extreem weer.

De gevolgen van de extreme hitte zijn zichtbaar in een opvallend toename van het aantal verdrinkingsgevallen. Volgens Santé publique France zijn er tijdens de zomer van 2025 al 409 mensen in Frankrijk omgekomen door verdrinking, wat een stijging van 16% is ten opzichte van 2024. Onder de slachtoffers waren 57 kinderen en adolescenten. Premier Sébastien Lecornu gaf aan dat vooral jongeren getroffen zijn en noemt het "een triest fenomeen". Alleen al in Seine-et-Marne verdronken sinds het afgelopen weekend vijf mensen, van wie twee minderjarig waren (cijfers van de parketten Meaux en Melun). In Besançon kwamen twee jongeren van 11 en 13 jaar om het leven in de rivier de Doubs; als reactie hierop kondigde de burgemeester verscherpte signalering en extra politiepatrouilles aan.

Ook kwetsbare groepen worden geraakt: zo overleed zondagavond in Pouilly-sous-Charlieu een 74-jarige bewoner van een verzorgingstehuis, die zich in een rolstoel verplaatste, na een verdrinking in de Loire.

De autoriteiten en de minister van Sport waarschuwen nadrukkelijk voor het risico van zwemmen in onbeveiligde of officieel verboden wateren. De minister drong er via de media op aan alleen op bewaakte locaties te zwemmen, wees op het gevaar van plotselinge onderkoeling bij warm weer en benadrukte het risico van alcoholgebruik in combinatie met zwemmen.

Op beleidsniveau kondigde de minister van Sport aan dat vóór de zomer een hervorming van het nationale diploma voor waterveiligheid en redding in werking treedt, om de inzet en verantwoordelijkheden van redders (maîtres-nageurs/sauveteurs) uit te breiden. Daarnaast zijn er zorgen over het onderhoud van zwembaden, met name in landelijke gebieden waar sommige zwemvoorzieningen inmiddels de deuren moesten sluiten. De overheid zet volgens de minister extra middelen in om de gemeenten te ondersteunen bij de financiering van deze voorzieningen.

Volgens de prefecturen zijn inmiddels drie mensen overleden door de extreme hitte. De gevallen deden zich voor verspreid over verschillende regio’s, maar nadere details over de slachtoffers zijn nog niet openbaar gemaakt. De autoriteiten waarschuwen vooral ouderen, jonge kinderen en mensen met een kwetsbare gezondheid extra alert te zijn.

Openbare diensten en ziekenhuizen staan onder verhoogde druk door het grote aantal meldingen van hittestress en uitdrogingsverschijnselen.

Naar aanleiding van de aanhoudende hittegolf heeft de Franse regering op 23 juni het niveau 2 van het nationale plan Orsan (Organisation de la réponse du système de santé en situations sanitaires exceptionnelles) geactiveerd. Dit plan is bedoeld om het gezondheidssysteem voor te bereiden op uitzonderlijke situaties zoals deze canicule. Niveau 2 staat voor een fase van extra anticipatie: ziekenhuizen worden dagelijks gemonitord, huisartsen en ander medisch personeel worden versterkt ingezet en de planningen van medisch personeel worden nauwer op elkaar afgestemd.

In sommige gevallen kunnen volgens de gezondheidsautoriteiten niet-dringende medische ingrepen worden uitgesteld, hoewel dit enkel als laatste redmiddel en op gerichte basis gebeurt. Vooralsnog zijn deze maatregelen preventief en is er géén sprake van verplichte inzet van personeel door middel van officiële oproepen.

Lokale gemeenten hebben extra koelvoorzieningen en schaduwplekken beschikbaar gesteld; niet overal is de capaciteit voldoende voor de vraag.

De impact van de hittegolf is daarmee groter dan bij eerdere waarschuwingen dit jaar. De verklaring van de nationale weerdienst Météo-France bevestigt dat deze situatie uniek is door de combinatie van hoge temperaturen, gebrek aan neerslag en het grote geografisch bereik van de alarmfase. In eerdere jaren werd code rood zelden tegelijkertijd voor zoveel departementen van kracht.

Extra alert op luchtvervuiling en fijnstof in Zuid-Frankrijk Naast de hitte geldt er in delen van Zuid-Frankrijk momenteel een rode alarmfase voor luchtverontreiniging door woestijnstof en verhoogde concentraties fijnstof (PM10). Zo zijn Ariège en Hautes-Pyrénées sinds dinsdag in alerte rouge, terwijl Haute-Garonne naar verwachting woensdag volgt. In West-Provence-Alpes-Côte d’Azur, zijn de Bouches-du-Rhône op het maximale waarschuwingsniveau (niveau 2, kleur cramoisi), en Vaucluse stond dinsdag op rood, met beide departementen woensdag in niveau 2. Atmosud meldt bovendien een overschrijding van de informatiedrempel van 180 microgram/m³ voor ozon, wat risico’s oplevert voor de luchtwegen en het immuunsysteem, vooral bij gevoelige groepen.

Er is momenteel sprake van een zeldzame combinatie van drie gezondheidsrisico’s: luchtvervuiling door ozon, fijnstof en pollen, samen met de hitte. Volgens Atmosud kunnen juist deze factoren de luchtwegen irriteren en de natuurlijke afweer verslechteren, vooral bij mensen met allergieën of astma.

De lokale autoriteiten raden mensen met een kwetsbare gezondheid aan zoveel mogelijk binnen te blijven, zware inspanning te vermijden en niet langs drukke wegen te reizen tijdens spitsuren. Specifiek wordt aangeraden werkzaamheden met oplosmiddelen uit te stellen en het autogebruik te beperken. In het departement Hautes-Pyrénées is daarnaast de maximumsnelheid op de snelwegen tijdelijk verlaagd naar 110 km/u.

Hoewel de oorzaak van de sterfgevallen officieel nog wordt onderzocht, wijzen autoriteiten op de directe risico’s die deze hittegolf juist met zich meebrengt voor inwoners en bezoekers, in combinatie met de luchtvervuiling. De situatie wordt de komende dagen continu geëvalueerd. Zodra er meer bekend is over mogelijke maatregelen of ontwikkelingen rondom de getroffen regio’s, volgt een update.