Verhoogde sterfte officieel bevestigd tijdens huidige hittegolf in Frankrijk

Laatste update: 29 juni 2026 – de situatie rond de hittegolf in Frankrijk blijft op veel plaatsen kritiek.

Nieuw uit Parijs: eerste daling in spoedopnames na piekdrukte in de ziekenhuizen

Zondag 28 juni is voor het eerst sinds het begin van de hittegolf sprake van een lichte afname van het aantal patiënten dat zich bij de spoedeisende hulp in Parijs meldde. De overkoepelende Parijse ziekenhuizen (AP-HP) meldden in hun dagbalans ruim 2.650 spoedopnames in de voorbije 24 uur: een daling van 10% ten opzichte van zaterdag, toen het aantal nog rond de 3.000 lag. Het aantal blijft daarmee nog altijd 8% hoger dan op zondag een week geleden, en dus ruim boven het normale niveau. Ook het aantal oproepen bij de hulpdienst Samu vertoonde voor het eerst een daling (min 9%), maar blijft historisch hoog. Volgens de AP-HP is het nog te vroeg om te spreken van een terugkeer naar de normale situatie; de bezettingsgraad en druk op de ziekenhuizen blijven ongewoon hoog door de nasleep van de hittegolf.

Nieuwe politieke discussie en beleidsmaatregelen rond de hittegolf

Naast het stijgende aantal oversterfte- en gezondheidsincidenten krijgt de (crisis)aanpak van de overheid inmiddels brede aandacht in het Franse publieke debat. Onder politieke druk, na aanhoudende kritiek op het gebrek aan voorbereiding, kondigde premier Sébastien Lecornu vrijdag aan dat er 30.000 extra airco’s voor ziekenhuizen zijn besteld, specifiek om de zwaksten en het zorgpersoneel beter te beschermen tijdens deze en toekomstige hittegolven.

De discussie over klimaatadaptatie bereikt ook het lokale bestuur en het landelijke budget: het budget voor het Fonds vert, bestemd voor projecten rond aanpassing en bescherming tegen klimaatverandering, blijkt sterk te zijn verlaagd van 2,5 miljard euro in 2024 naar 837,5 miljoen euro in 2026. Diverse politici dringen inmiddels aan op het "verdubbelen en heroriënteren" van dit fonds, zodat vooral scholen, ziekenhuizen en andere publieke gebouwen beter gekoeld kunnen worden en gemeenten concreet hulp kunnen krijgen om sneller te kunnen reageren op periodes van extreme hitte.

Binnen de Franse politiek circuleren uiteenlopende voorstellen voor betere bescherming tegen komende hittegolven: de Ecologisten pleiten voor landelijke investeringen in zonwering (jaloezieën), voormalig premier Édouard Philippe suggereert meer 'plan baignade' (toegang tot zwemwater), en het Rassemblement National wil inzetten op grootschalige aircobouw in publieke gebouwen. Verschillende tegenstanders verwijten de regering een te late reactie op de acute situatie en onvoldoende ambitie om kwetsbare doelgroepen te beschermen.

Nieuwe officiële cijfers over oversterfte en hulpdiensten tijdens de huidige hittegolf:

Sinds woensdag 24 juni zijn volgens Santé publique France circa 1.000 extra overlijdens gerapporteerd in Frankrijk ten opzichte van het gemiddelde uit de maanden april en mei, waarbij het om voorlopige cijfers gaat die naar verwachting nog zullen oplopen. Op 24 juni werden meer dan 1.200 sterfgevallen geregistreerd (alle oorzaken), en op 25 en 26 juni zelfs meer dan 1.400 overlijdens per dag. Ter vergelijking: in april en mei lag het daggemiddelde rond de 900 à 1.000 geregistreerde sterfgevallen. Dit wijst op een duidelijk verhoogde sterfte tijdens de meest intense periode van de hittegolf. Het effect op de volksgezondheid kan nog verder toenemen, aangezien sommige risico's pas na enkele dagen zichtbaar worden.

Nieuw detail: volgens het Parijse SAMU zijn alleen al in Parijs gisteren 109 sterfgevallen geregistreerd, tegenover een normaal daggemiddelde van 7 voor deze tijd van het jaar. Met deze uitzonderlijke stijging wordt nu ook in de hoofdstad gesproken van een acuut drama door de hitte. De acute saturatie in de ziekenhuizen van Parijs wordt bevestigd: verschillende spoedeisende hulpdiensten melden een "situation de saturation exceptionnelle", waarin door de aanhoudende toestroom een reguliere behandeling nauwelijks nog mogelijk is.

De toename betreft volgens de nationale gezondheidsdienst "alle leeftijdsgroepen", wat nogmaals onderstreept dat extreme hitte heel Frankrijk treft. Wel blijkt uit de eerste analyse dat 85% van de overledenen ouder is dan 65 jaar. Bovendien is het aantal sterfgevallen aan huis met circa 40% gestegen, vooral in Île-de-France. Santé publique France verwacht dat het definitieve cijfer de komende dagen verder kan oplopen.

De Franse minister van Volksgezondheid heeft bevestigd dat het sterftecijfer deze week aanzienlijk hoger ligt dan in dezelfde periode vorig jaar, en dat de gevolgen van de extreme hitte vertraagd kunnen optreden: overlijdens ontstaan vaak enkele dagen na een periode van hyperthermie, vooral bij ouderen en kwetsbaren, maar soms ook bij jongere personen. Volgens haar rapporteren spoedeisende hulpposten dat sommige patiënten pas vijf tot tien dagen na de hittegolf binnenkomen met ernstige complicaties.

Ook nationaal zijn de hulpdiensten zwaar belast geweest: volgens een nieuwe verklaring van de minister van Binnenlandse Zaken zijn tijdens deze hittegolf in totaal 122.000 interventies door de hulpdiensten uitgevoerd. Sinds het begin van de hittegolf gaat het om een toename van 20% in meldingen voor "secours à personne" (medische spoedhulp). Op de piekdagen van 24 t/m 27 juni liep deze stijging zelfs op tot meer dan 40%, en op zaterdag 27 juni bedroeg het aantal spoedoproepen nog altijd 32% hoger dan normaal. Deze cijfers illustreren de uitzonderlijke druk op het Franse zorg- en noodsysteem gedurende de hittegolf.

Ziekenhuizen in de regio Parijs (AP-HP) ervoeren zaterdag voor de tweede dag op rij een uitzonderlijk hoge toestroom; alleen al die dag telden ze circa 3.000 spoedopnames, wat neerkomt op 36% meer dan op een doorsnee dag. De directeur van de Parijse openbare ziekenhuizen (AP-HP) meldt nu dat de spoedeisende hulpafdelingen "verzadigd" zijn door de extreme drukte. Daarbij kreeg de alarmcentrale Samu tot wel 5.000 oproepen te verwerken op één dag, terwijl het gemiddelde normaal rond de 3.000 ligt. Ook het aantal meldingen van hartstilstanden bij de hulpdiensten is sinds het begin van de hittegolf verdubbeld. De druk op de ziekenhuizen en hulpdiensten zal vermoedelijk aanhouden tot in het begin van de volgende week.

De overbelasting benadrukt het acute karakter van de gezondheidscrisis.

Daarnaast is het risico op verdrinking tijdens de hittegolf zeer fors toegenomen. Frankrijk meldde volgens het ministerie van Sport sinds het begin van de hittegolf 74 verdrinkingen in het hele land. Een van de recente incidenten betreft een man die is verdronken nadat hij buiten de gecontroleerde openingstijden in het Canal Saint-Martin in Parijs het water in is gegaan. De politie roept op om alleen te zwemmen in officieel toegestane zones en binnen de vastgestelde tijden.

Belangrijkste update voor maandag 29 juni: de oranje hittewaarschuwing (vigilance orange canicule) is voor het departement Var verlengd tot zeker maandag, zo bevestigen de Préfecture en Météo-France in de laatste bulletins. Hoewel de landelijke situatie iets ontspant en geen enkel departement nog in rood waarschuwingsniveau verkeert, blijven nog altijd 39 departementen onder oranje waakzaamheid vanwege hitte en/of onweer.

Specifiek voor de Var worden maandag in het binnenland maximumtemperaturen tussen de 37 en 41 °C verwacht; langs de kust liggen deze tussen 34 en 36 °C. De nacht van zondag op maandag verloopt ook uitzonderlijk warm in deze regio: minima dalen amper tot 20–22 °C (en aan de kust veelal 23–26 °C), wat het herstel bemoeilijkt.

Volgens de prefectuur worden lokaal pieken tot 41 °C in het Centre Var voorzien. In Draguignan wordt maandag maximaal 39 °C verwacht; in Barjols, Brignoles en Salernes ligt het maximum rond 38 °C. Het risico van oververhitting, uitdroging en acute gezondheidsproblemen blijft daarmee uiterst actueel, vooral voor ouderen, kinderen en mensen met een kwetsbare gezondheid. De prefectuur roept inwoners en bezoekers herhaaldelijk op tot uiterste waakzaamheid.

Update stormschade na de canicule, zondagavond 28 juni:

In de nasleep van de hittegolf kreeg Frankrijk te maken met uitzonderlijke onweersbuien en stormschade. Volgens media en Météo-France zijn er in korte tijd circa 25.000 blikseminslagen geregistreerd, waaronder een inslag op de Eiffeltoren. In het departement Haut-Rhin deden zich zware regen- en hagelbuien voor, waardoor tuinen en wegen onmiddellijk onder water kwamen te staan. In de Oise sloeg de bliksem in op een huis waarbij het dak direct in brand vloog; een deel van het gebouw raakte zwaar beschadigd, maar er zijn geen gewonden gevallen.

Op zondag 28 juni ontstond er zware stormschade in onder meer de Yvelines, waar bomen door rukwinden werden ontworteld en auto’s door omvallende stammen zijn verpletterd. Inwoners meldden zeer heftige rafale-winden en veel hagel. In Normandië trok een tornado (mini-tornade) over het departement Eure, waarbij in Val-de-Reuil de gevel van het stadion werd losgerukt en sportapparatuur van tientallen kilo’s tientallen meters werd weggeslingerd. Deze tornado was volgens lokale autoriteiten extreem krachtig, doch beperkt qua omvang, wat juist voor extra schade zorgde. Météo-France roept op tot voortdurende waakzaamheid, omdat de onweersrisico’s nog een groot deel van de nacht aanhouden.

Voor zondag 28 juni werden in het Var uitzonderlijk hoge temperaturen gemeld van 38 tot 40 °C in Luc-en-Provence en Brignoles en maxima tot 33 °C in kustplaatsen als Cavalaire-sur-Mer en Sanary-sur-Mer. De nacht voorafgaand aan zondag verliep volgens Météo-France ook uitzonderlijk warm, met nachttemperaturen die in Toulon en Hyères niet onder de 23 °C uitkwamen. Hierdoor kon het binnenklimaat nauwelijks meer afkoelen.

Weerexperts waarschuwen dat dit soort 'tropische' nachten het risico op oververhitting en uitdroging extra verhogen, vooral bij ouderen, kinderen en mensen met een zwakke gezondheid. Bovendien wordt een westenwind verwacht, die met rukwinden tot 45 km/u vooral rond de kust en de eilanden van Hyères (Porquerolles en Port-Cros) sterker kan doorzetten. Hoewel dit lokaal een lichte verkoeling geeft, blijft de aangevoerde lucht zeer heet.

Naast de impact op de volksgezondheid worden nu ook voor het eerst grote acute problemen voor de Franse landbouwsector gemeld. In diverse regio’s in West-Frankrijk, waar veel pluimveehouderijen zijn gevestigd, is sprake van massale sterfte onder dieren door de hitte. Zo meldde de voorzitter van de regionale boerenbond in Côtes-d’Armor op woensdag 24 juni dat alleen daar tot wel 10.000 kippen in één nacht gestorven zijn als gevolg van de hoge temperaturen. Door het grote aantal dode dieren zijn de mogelijkheden voor het snel en veilig opruimen beperkt geraakt, waardoor de Bretonse prefecturen uitzonderlijke maatregelen hebben genomen. De regels voor het ondergronds verwijderen van kadavers worden tijdelijk versoepeld om de situatie te beheersen. Er is bovendien een speciale taskforce van tientallen mensen actief om getroffen boeren te ondersteunen.

De sterke hitte heeft ook gezorgd voor een daling van de melkproductie; boeren uit onder meer Franche-Comté geven aan dat de opbrengst in periodes van meer dan 30 graden tot wel 30% lager kan liggen, omdat koeien in die omstandigheden minder melk geven. In de groenteteelt zijn bijvoorbeeld in het Centre-Ouest bij sommige percelen de potentiële opbrengsten van meloenen met 50% gedaald door het gecombineerde effect van hitte en uitdroging.

De situatie zorgt ook voor problemen bij fruit- en groentetelers die kampen met kwaliteitsverlies en slecht houdbare producten, terwijl bij granen zoals tarwe en gerst meldingen zijn van lagere opbrengsten en risico’s door opeenvolgende hittegolven of latere schades. Wat wijn betreft, is de impact tot nu toe beperkt gebleven tot vooral jongere wijngaarden, maar er zijn zorgen over toekomstige opbrengst en vroege oogst door het aanhoudende weer.

De bevestiging van verhoogde sterfte tijdens een hittegolf is relevant voor wie in Frankrijk verblijft, woont of een tweede woning bezit, omdat dit aangeeft dat hitte niet alleen ongemak veroorzaakt, maar ook een reëel, acuut risico oplevert voor gezondheid, milieu en landbouwproductie. Volgens het ministerie wordt vooral bij ouderen en kwetsbaren gewaarschuwd voor complicaties als gevolg van uitdroging en oververhitting. Voor mensen in de landbouw en de voedselketen zijn er bovendien extra waarschuwingen en noodmaatregelen van kracht.

De situatie wordt door de autoriteiten intensief gevolgd. Verdere details over leeftijdsgroepen, getroffen gebieden of specifieke maatregelen rond gezondheid worden nu dus langzaam concreter gemaakt. Nieuwe cijfers volgen zodra beschikbaar.