Zichtbare blauwgroene slierten aan de waterlijn vallen sinds vorige week op bij verschillende meren en rivieren. Tijdens de huidige hittegolf, waarbij het water op sommige plekken lokaal richting de 30 graden is gestegen, signaleren autoriteiten een forse toename van cyanobacteriën. Deze microscopisch kleine organismen, ook wel bekend als blauwalgen, komen normaal gesproken vooral voor bij langdurig warm en zonnig weer, en vermenigvuldigen zich extra snel in voedingsrijk water.
Voor zwemmers en recreanten leidt dat tot merkbare beperkingen: regionale gezondheidsinstanties (ARS) melden de sluiting van tientallen bewaakte zwemlocaties. Het fenomeen treft zoetwatermeren en stilstaande beken in grote delen van Frankrijk. Lokale borden geven een zwemverbod aan zodra gehaltes boven de risicogrens uitkomen. Recent werden in het zuidwesten acties versneld ingevoerd door de aanhoudende warmte, waarbij water én luchttemperaturen langdurig boven de 30 en deels zelfs boven de 40 graden uitkwamen.
De risico’s voor de gezondheid komen door de gifstoffen (cyanotoxines) die bepaalde cyanobacteriën produceren. Gezondheidsklachten verschillen van huidirritatie en jeuk tot maag- en darmproblemen na contact met besmet water. Al zijn zware gevolgen – zoals neurologische klachten – zeldzaam, kinderen en huisdieren zijn extra gevoelig. Ondanks waarschuwingen werd het in deze periode toch druk bij meren en rivieren, waarbij in verboden zones ook zwemmers zijn gezien.
Sinds het begin van deze hittegolf zijn er nu 74 verdrinkingen in Frankrijk gemeld binnen een week. Dat zijn er opvallend meer dan eerder gemeld (voorheen 55, nu 74), en vooral te betreuren op plekken zonder toezicht of op locaties waar zwemmen verboden is. Voorbeelden hiervan zijn het overlijden van een man in een verboden zone van het Canal Saint-Martin in Parijs op vrijdagavond 26 juni en het dodelijke ongeluk van een 21-jarige na een sprong van een brug bij Lille (Nord). Ook bij het meer van Annecy (Haute-Savoie) kwamen aan het begin van de week twee mensen om het leven. Lokale autoriteiten zien dat ondanks drama's en duidelijke verbodsborden toch nog mensen de verboden zones betreden, zoals zwemmers in de rivier de Deûle op zaterdagochtend.
Om nieuwe verdrinkingen te voorkomen ondernemen autoriteiten extra preventie-acties. Gendarmes en toezichthouders controleren waterrecreanten bijvoorbeeld streng op veiligheid: zo wordt gelet of peddelaars vogelvrij de juiste veiligheidsuitrusting dragen en worden watersporters verplicht op het meer van Annecy een reddingsvest aan te hebben. Ook boot- en waterfietsverhuurders geven ter plaatse veiligheidsadviezen – zoals het natmaken van de nek en het lichaam voor je het water in gaat om risico op hydrocution te verminderen. Hydrocution, een plotselinge schokreactie van het lichaam bij groot temperatuurverschil (bijv. van 45 naar 20 graden), wordt nu expliciet als voornaamste oorzaak van veel verdrinkingen genoemd. De gendarmes en verhuurders bieden daarnaast EHBO-trainingen aan op de stranden, zodat recreanten direct de juiste stappen weten bij waterincidenten.
Update 27 juni: impact hittegolf op gezondheid, sterfte en uitvaartzorg
Hittegolven hebben niet alleen invloed op de waterkwaliteit, maar zorgen landelijk voor extra druk op de gezondheidszorg en uitvaartsector. In de afgelopen dagen zijn de spoedeisende hulpafdelingen (urgences) in Frankrijk geconfronteerd met een stijging van het aantal patiënten van 36%. In de regio Île-de-France is het aantal noodoproepen bij de hulpdiensten (SAMU) zelfs met 80% toegenomen. Parijse ziekenhuizen zijn uitzonderlijk vol, wat nog niet eerder op deze schaal is voorgekomen volgens de lokale gezondheidswethouder.
Volgens Franse media zijn op 26 juni in Parijs binnen 24 uur 109 mensen overleden, waarvan 30 als gevolg van een hartstilstand. Beide uitvaartcentra (funérariums) van de hoofdstad zijn volledig bezet; overleden personen worden inmiddels overgeplaatst naar omliggende steden door gebrek aan ruimte. Rond Orléans (Loiret) wordt een stijging van het aantal overlijdens met 15% gemeld. Brancheorganisaties in de uitvaartsector spreken van 50% meer overlijdens dan normaal, en voorzien dat uitvaarten die met deze piek samenhangen nog weken zullen doorlopen, ook als de ergste hitte tijdelijk afneemt.
De meeste slachtoffers betreffen ouderen die thuis overlijden. Dit maakt een direct en volledig overzicht lastig, doordat overlijden eerst moet worden vastgesteld, geregistreerd bij de gemeente en pas daarna verwerkt in landelijke statistieken. Gezondheidsautoriteiten vrezen bovendien dat in de komende dagen extra overlijdens kunnen volgen, aangezien veel departementen nog steeds in rood hitte-alarm verkeren.
De aanwezigheid en snelheid van toename verschillen per regio en water. Daarbij speelt niet alleen het lokale weer een rol, maar ook de mate van vervuiling door bijvoorbeeld landbouw of huishoudelijk afvalwater. Plattegronden met tijdelijke sluitingen wisselen bijna dagelijks en lokale autoriteiten volgen het advies van de ARS voor hun sluitingsbeleid. Niet elk meer of rivierdeel is automatisch afgesloten, controle en waarschuwingen verlopen per locatie. Voor nu geldt: waar waarschuwingsborden ontbreken en zwemmen is toegestaan, zijn de gemeten waarden veilig bevonden. Officiële informatie over actuele zwemwaterkwaliteit is te vinden bij de regionale ARS.
Reacties ()
Log in om mee te doen aan het gesprek en een reactie achter te laten!