In de Franse Alpen zijn deze zomer opvallend veel bergverschuivingen en steenslag gemeld. Lokale autoriteiten en geologen wijzen op de uitzonderlijk hoge temperaturen van de zomer van 2026 als oorzaak. Vooral in het departement Haute-Savoie en in delen van de Savoie zijn sinds begin juli meerdere berghellingen afgebrokkeld, hetgeen plaatselijk wegen heeft afgesloten en wandelroutes heeft getroffen.
Volgens waarnemingen van zowel de prefecturen als bergreddingsdiensten valt op dat instabiele bergwanden sneller loslaten na periodes van intense hitte, gevolgd door plotselinge neerslag. Deskundigen verklaren dat de hoge temperaturen de permafrost – permanent bevroren grond die rotsformaties bijeenhoudt – extra snel doen smelten. Hierdoor kunnen rotsblokken loskomen en ontstaan er vaker aardverschuivingen.
Statistieken van Météo-France onderstrepen de extreme en uitzonderlijke aard van de zomer van 2026. In totaal bereikten of overschreden 573 officiële weerstations (uit circa 1.300 stations op het vasteland) minstens één keer de 40°C, fors meer dan tijdens eerdere recordzomers zoals 2019 (394) en 2003 (292). Het cumulatieve aantal dagen dat op deze stations 40°C of hoger werd gemeten, kwam in 2026 op 2.153 uit—meer dan het dubbele van het vorige record uit 2003 (966 dagen). Het recordaantal hete dagen is vastgesteld op basis van een analyse van bijna 1.300 Météo France-stations die minimaal 25 jaar actief zijn. Op meer dan 80 stations, waaronder grote steden als Metz, Alençon, Mulhouse en Tarbes, werd deze temperatuurgrens dit jaar voor het allereerst ooit overschreden sinds hun ingebruikname. Ook in de departementen Indre en Haute-Vienne werden voor het eerst waarden boven 40°C gemeten en werden op diverse stations nieuwe records gevestigd, soms meerdere dagen achter elkaar.
Opvallend is dat sommige stations historische extremen rapporteren: het weerstation van Pruniers (Indre), actief sinds 1942, noteerde in 2026 maar liefst 18 dagen van boven de 40°C, waarvan één week aaneengesloten, inclusief twee dagen met 45°C eind juni. Ter vergelijking: voorheen waren dat er in totaal slechts zeven verdeeld over 2022 en 2025. Sinds 1950 hebben geen van de geanalyseerde Franse weerstations ooit zoveel dagen met temperaturen boven 40°C meegemaakt tijdens een enkele zomer.
Nieuw is dat de huidige hittegolf, gestart op 28 juli 2026, op 20 augustus inmiddels 23 dagen onafgebroken aanhoudt. Daarmee evenaart deze hittegolf het record van de langste hittegolf ooit gemeten in Frankrijk, dat tot nu toe werd gehouden door juli 1983, aldus Météo-France. Zoals officieel gehanteerd in Frankrijk wordt een hittegolf ("vague de chaleur") vastgesteld als de indicator température national (ITN) ten minste één dag 25,3 °C bereikt en de nationale gemiddelde temperatuur minstens drie dagen achter elkaar boven 23,4 °C ligt. Een hittegolf eindigt pas als de ITN drie dagen onder 23,4 °C blijft, of een enkele dag onder 22,4 °C duikt. Deze precieze drempels verklaren waarom de huidige situatie als uitzonderlijk wordt bestempeld.
Qua intensiteit – dus qua absoluut hoogste temperaturen – blijft de landelijke piek van eind juni 2026 de hoogste die ooit in Frankrijk werd vastgesteld. Voor de combinatie van duur en kracht wordt het record voor de "meest zware" hittegolf overigens nog altijd toegekend aan augustus 2003.
Sinds 1947 is dit officieel de 54e hittegolf die Frankrijk treft. Opvallend is dat meer dan de helft van alle hittegolven inmiddels na 2010 plaatsvond, wat het effect van klimaatverandering onderstreept.
Het exacte aantal incidenten van bergverschuivingen verschilt per locatie en sommige bergpassen zijn tijdelijk niet toegankelijk voor verkeer. In bepaalde dorpen zijn aanwezige toeristen gewaarschuwd voor verhoogd risico op steenslag tijdens wandelingen en autoritten. Voor routes naar populaire skioorden geldt tijdelijk extra controle van wegbeheerders.
De situatie ontwikkelt zich, omdat onderzoekers nog bezig zijn om de gevolgen voor infrastructuur en veiligheid in kaart te brengen. Het is nog onduidelijk of de toegenomen frequentie van bergverschuivingen tot permanente wijzigingen in bereikbaarheid zal leiden. De nationale bergreddingsdienst bevestigde woensdag dat van structurele maatregelen nog geen sprake is, al wordt een aanpassing van waarschuwingssystemen niet uitgesloten.
Oversterfte tijdens de hittegolven van zomer 2026
Naast directe gevolgen voor het berglandschap, zijn er deze zomer ook veel meer mensen overleden als gevolg van de extreme hitte. Volgens Santé publique France zijn er in totaal meer dan 7.300 extra overlijdensgevallen (oversterfte) geregistreerd tijdens de verschillende hittegolven: 1.243 extra overlijdens tussen 3 en 22 juli, 5.764 tussen 17 juni en 2 juli, en circa 300 tussen 24 en 29 mei. Deze cijfers betreffen sterfte door alle oorzaken en laten de zware impact voor de volksgezondheid zien.
De eerste schattingen komen tot stand op basis van elektronische overlijdenscertificaten, die ongeveer 60% van alle overlijdens in Frankrijk dekken (maar bijvoorbeeld slechts circa 25% van sterfgevallen thuis, 45% in verzorgingstehuizen en 80% in ziekenhuizen). Voor een nauwkeuriger beeld publiceert de overheid enkele weken later een tweede serie data, doorgestuurd door circa 5.000 burgerlijke stand-kantoren; deze dekken circa 84% van alle sterfte.
Voor de berekeningen wordt door Santé publique France een statistisch model gebruikt, ontwikkeld met EuroMomo, dat trends van de afgelopen zes jaar analyseert en rekening houdt met seizoenschommelingen. Uitzonderlijke periodes zoals epidemieën worden specifiek uitgesloten. Dit betekent dat de gerapporteerde oversterfte niet altijd direct aan de hitte kan worden toegeschreven; vaak blijft de exacte oorzaak moeilijk te bepalen, zeker als iemand bijvoorbeeld overlijdt ná blootstelling aan hoge temperaturen op het werk of thuis.
De toename van deze natuurlijke risico’s is relevant voor iedereen die in de Alpen woont, er werkt of verblijft, zowel permanent als tijdelijk. Eerdere berichten meldden al vaker steenslag in de zomerperiode, maar de huidige ontwikkeling wordt nu expliciet in verband gebracht met het weerrecord van 2026.
Reacties ()
Log in om mee te doen aan het gesprek en een reactie achter te laten!