Op 14 juli 2026 wordt in Nice uitgebreid stilgestaan bij de twaalfde verjaardag van de aanslag die op de Franse nationale feestdag in 2016 plaatsvond. De gebeurtenis, waarbij een vrachtwagen op de Promenade des Anglais inreed op een menigte en 86 mensen het leven lieten, blijft volgens betrokkenen van grote nationale betekenis.
De herdenkingsweek kende dit jaar bijzondere momenten van samenzijn en symboliek. Zondag 12 juli 2026 verzamelden zich circa 2.000 mensen op de Promenade des Anglais voor een herdenkingsmars ter nagedachtenis aan de slachtoffers. De officiële ceremonie begon dinsdag 14 juli om 18.00 uur op place Masséna en stond onder leiding van president Emmanuel Macron. Macron nam plaats in de ere-tribune samen met onder meer voormalig president Nicolas Sarkozy, prins Albert van Monaco, de voormalige burgemeester van Nice Christian Estrosi en lokale politici zoals Éric Ciotti, die de president verwelkomde bij aankomst.
De bijeenkomst werd geopend met een muzikaal eerbetoon door de violoncellist Gautier Capuçon. Een bijzonder ritueel vond plaats toen 43 kinderen en 43 primo-intervenanten (hulpverleners van het eerste uur) elk een olijftak neerlegden op de 86 blauwe stoelen die symbool staan voor de 86 slachtoffers. Na een minuut stilte werden namens de Franse overheid en door Emmanuel Macron zelf bloemstukken gelegd. Het programma omvatte verder toespraken van vertegenwoordigers van de slachtoffers. Op een symbolisch moment vloog de Patrouille de France in formatie over place Masséna en kleurde de lucht in blauw, wit en rood.
Nieuw dit jaar was het grootschalige dronespektakel boven de stad, als één van de hoogtepunten van de herdenkingsavond op 14 juli. In totaal 2.016 drones — een verwijzing naar het jaar van de aanslag — vormden samen een poëtische en sobere lichtshow boven Nice. Gedurende bijna een kwartier waren diverse symbolen zichtbaar, zoals het hart van Nice, de Franse vlag, de datum van de aanslag en de kernwaarden ‘Liberté, égalité, fraternité’. De voorstelling was het resultaat van bijna acht maanden voorbereiding en werd uitgevoerd door de firma Dronisos, in nauwe samenwerking met de gemeente, de prefectuur en vooral de families van de slachtoffers. Dit was de derde editie van een dronespektakel bij de herdenking in Nice. Het moment werd als zeer indrukwekkend en emotioneel ervaren door het publiek en vele nabestaanden.
Tijdens het hoogtepunt van de show, precies om 22.34 uur — het moment waarop de aanslag in 2016 begon — verlichtten 86 bundels licht de nacht en voegden zich samen met de drones die een hart vormden, dat uiteen viel in sterren. Tegelijk klonken de namen van alle 86 slachtoffers door de lucht, waarmee het eerbetoon aan kracht en betekenis won.
Voormalig president François Hollande, destijds aan het hoofd van de Franse regering, benadrukt in aanloop naar de herdenkingsceremonie dat de schaal en de impact van deze aanslag vergelijkbaar zijn met die van de aanslagen van 13 november 2015 in Parijs. Hij wijst erop dat de dader van de aanval in Nice als een zogenaamd "geïsoleerd individu" werd beschouwd, zonder aantoonbare banden met een terroristische groepering, hoewel sprake was van radicalisering. Volgens Hollande brengt juist die individuele werkwijze risico’s met zich mee die lastig te onderkennen zijn voor veiligheidsdiensten.
Nieuwe details over de dader Mohamed Lahouaiej-Bouhlel blijven, zelfs na tien jaar onderzoek, vragen oproepen. Uit recente reconstructies blijkt dat Bouhlel bij de politie bekend was wegens huiselijk geweld en kleine criminaliteit. Zijn echtgenote deed in 2014 aangifte van ernstige mishandeling, waaronder het steken van een mes in de knuffelbeesten van hun dochter en vernederend, grensoverschrijdend gedrag in huis. Volgens familieleden had Bouhlel al op jonge leeftijd last van woedeaanvallen en zocht hij in Tunesië op 19-jarige leeftijd hulp bij een psychiater, waar hij gediagnosticeerd werd met gedragsstoornissen en een verminderd oordeelsvermogen. Hoewel hij medicatie kreeg voorgeschreven, zette hij de behandeling niet voort.
Onderzoek onderstreept ook dat zijn radicaliseringsproces vlak voor de aanslag bijzonder snel verliep: vanaf 29 juni 2016 zocht Bouhlel dagelijks online naar islamitische thema’s, recente terroristische aanslagen zoals die van Magnanville, verkeersongelukken en gewelddadige scenario’s. Op zijn computer werden afbeeldingen en videomateriaal van Daesh en Osama bin Laden gevonden. Toch hebben de autoriteiten tot op de dag van vandaag geen bewijs gevonden van direct contact met Daesh of een brief van loyaliteit aan de organisatie.
Tijdens het onderzoek en de rechtszaak zijn experts in twijfel blijven trekken of het motief van Bouhlel primair religieus of juist psychopathologisch was. Sommigen wijzen op een mogelijk ‘délire mégalomaniaque’ waarbij geweld een persoonlijke uiting is, terwijl anderen het minutieus voorbereide karakter van de aanval benadrukken en stellen dat het niet alleen om psychiatrische problematiek kan gaan. Het feit dat Bouhlel zijn papieren bewust in het voertuig achterliet, voedt de theorie van een ‘suicide héroïque’, een heldhaftige zelfmoord als mogelijk beweegreden.
De aanslag van 14 juli 2016 trof mensen uit tal van landen, wat mede verklaart waarom Nice in de nasleep ervan een internationale stad van rouw werd. Tot op de dag van vandaag is er sprake van een blijvend trauma onder nabestaanden en overlevenden. De Franse autoriteiten hebben destijds direct de veiligheidssituatie grondig onderzocht. Ook vandaag blijft discussie bestaan over de toereikendheid van de destijds getroffen veiligheidsmaatregelen. Lokale en nationale instanties geven aan samen te blijven werken aan de organisatie van gedenkmomenten en aan blijvende ondersteuning van getroffenen.
Het precieze verloop van de herdenkingsdag van 2026 is bekendgemaakt door de gemeente Nice, waarbij betrokkenen uit binnen- en buitenland worden verwacht. Wat betreft blijvende risicobeheersing stellen autoriteiten dat de dreiging van vergelijkbare incidenten nog altijd wordt meegenomen in het veiligheidsbeleid, ondanks dat georganiseerde groeperingen grotendeels zijn ontmanteld.
Het onderzoek naar de toedracht van de aanslag en de beveiliging op 14 juli 2016 is de afgelopen jaren afgesloten, maar het maatschappelijk debat over collectieve herinnering en veiligheid blijft onverminderd actueel. Veel informatie over individuele profielen en lokale beveiligingsmaatregelen van destijds is niet publiek gemaakt. De herdenking in 2026 staat daarmee zowel in het teken van nationale rouw als blijvende waakzaamheid rond grote Franse feestdagen.
Reacties ()
Log in om mee te doen aan het gesprek en een reactie achter te laten!