Geld lenen aan familie in Frankrijk? Leg dit vast vanaf €1.500

Leen je geld aan een kind, vriend of familielid in Frankrijk, bijvoorbeeld voor een verbouwing of de aankoop van een woning? Spreek dan niet alleen mondeling af wanneer het bedrag wordt terugbetaald. Naar Frans recht is voor een lening van meer dan €1.500 in principe schriftelijk bewijs nodig. Komt het totaal bij dezelfde lener in één kalenderjaar boven €5.000, dan volgt daarnaast een fiscale aangifte.

Die twee grenzen worden gemakkelijk door elkaar gehaald. €1.500 gaat over het bewijs van de lening; €5.000 over de melding bij de Franse belastingdienst. Een bankoverschrijving met alleen het woord prêt in de omschrijving is daarom geen volwaardige vervanging voor een duidelijke overeenkomst of reconnaissance de dette.

Twee grenzen, twee verschillende verplichtingen

Bij de grens van €5.000 telt niet alleen één grote overschrijving. Meerdere kleinere leningen aan dezelfde persoon kunnen samen de drempel overschrijden. De Franse fiscus noemt als hoofdregel dat de lener de verklaring indient; wanneer een tussenpersoon de overeenkomst heeft opgesteld of gesloten, kan die verplichting bij de tussenpersoon liggen.

Wat moet in een Franse schuldbekentenis staan?

Een reconnaissance de dette is een document waarin de lener erkent een bepaald bedrag aan de uitlener verschuldigd te zijn. Vermeld ten minste:

• volledige naam, geboortedatum en adres van lener en uitlener;
• het bedrag in cijfers én voluit geschreven;
• de datum waarop het geld is verstrekt;
• de wijze en uiterste datum van terugbetaling;
• eventuele rente en de manier waarop die wordt berekend;
• datum en handtekening van de lener.

Schrijf ook op of terugbetaling in één keer of in termijnen gebeurt en naar welke rekening. Voeg bij voorkeur het betalingsbewijs toe. Gebruik voor bedragen en data geen open plekken die later kunnen worden ingevuld.

Service-Public biedt een officieel model dat je kunt aanpassen. Een onderhandse akte kan zonder notaris worden opgesteld. Bij een groot bedrag, een complexe familieverhouding, rente, zekerheid op een woning of twijfel over het toepasselijke recht is advies van een Franse notaris of jurist verstandiger.

Wanneer gebruik je formulier 2062?

Zodra het totaal van de particuliere leningen aan dezelfde lener in een kalenderjaar meer dan €5.000 bedraagt, moet het leencontract bij de Franse fiscus worden gemeld. Dat gebeurt met formulier 2062, Déclaration de contrat de prêt.

Een particulier dient deze verklaring normaal samen met de volgende jaarlijkse Franse aangifte inkomstenbelasting in. Bij online aangifte kies je de rubriek met aanvullende verklaringen. Formulier 2062 vraagt onder meer naar de partijen, het bedrag, de datum, de looptijd, de terugbetalingsvoorwaarden en eventuele rente.

De meldplicht maakt van de lening geen bankkrediet en is geen belastingaanslag over het geleende bedrag. Het doel is dat de fiscus weet dat de geldstroom een terug te betalen lening is. Ontvangt de uitlener rente, dan kan voor die rente afzonderlijk een Franse fiscale behandeling gelden.

Geld uit Nederland of België overmaken

De Franse regels verdwijnen niet doordat de uitlener in Nederland of België woont of de overschrijving vanaf een buitenlandse rekening komt. Bepalend is onder meer de situatie van de partijen en de Franse fiscale positie van de lener. Leg daarom vast welke wet op de overeenkomst van toepassing is en waar eventuele geschillen worden behandeld.

Voor een internationale familie­lening kunnen ook Nederlandse of Belgische aangifte- en vermogensregels spelen. Formulier 2062 vervangt die verplichtingen niet. Controleer bij een grensoverschrijdende lening dus beide kanten of vraag advies voordat het geld wordt overgemaakt.

Een lening voor een Franse woning

Wordt het geld gebruikt voor de koop van een huis, vertel de notaris dan vooraf waar het eigen geld vandaan komt. De notaris en betrokken banken moeten de herkomst van middelen kunnen controleren. Stuur de ondertekende leenovereenkomst en overschrijvingsbewijzen mee wanneer daarom wordt gevraagd.

Laat de lening ook aansluiten op de financieringsclausules in het koopcontract. Een familie­lening is niet automatisch hetzelfde als een bancaire hypotheek en biedt de uitlener zonder aanvullende zekerheid geen voorrang op de woning.

Bewaar het origineel tot alles is terugbetaald

Service-Public adviseert het origineel van de schuldbekentenis te bewaren totdat de lening volledig is afgelost. Bewaar daarnaast:

1. de ondertekende overeenkomst of schuldbekentenis;
2. bankafschriften van uitbetaling en aflossingen;
3. een betalingsschema en correspondentie over wijzigingen;
4. een kopie of ontvangstbewijs van formulier 2062;
5. bewijs van ontvangen en aangegeven rente, als rente is afgesproken.

Pas gewijzigde afspraken schriftelijk aan en laat beide partijen tekenen. Een reeks informele berichten achteraf is veel lastiger te beoordelen dan één helder document dat vóór de betaling is opgesteld.

Wat als de lener niet terugbetaalt?

Stuur eerst een formele ingebrekestelling met een duidelijke termijn. Voor een opeisbare schuld tot en met €5.000 bestaat in Frankrijk een vereenvoudigde invorderingsprocedure via een commissaire de justice, maar die vereist medewerking van de schuldenaar. Voor hogere bedragen kan een gerechtelijk betalingsbevel, de injonction de payer, aan de orde zijn.

Wacht niet onbeperkt. Volgens Service-Public geldt vanaf het moment waarop de schuld opeisbaar wordt in beginsel een termijn van vijf jaar om terugbetaling juridisch te vorderen. Vraag bij een conflict tijdig individueel juridisch advies; de juiste route hangt af van het document, de woonplaatsen en de afgesproken voorwaarden.

Controlelijst vóór de overschrijving

• Spreek af of het echt een lening is en geen schenking.
• Zet bij meer dan €1.500 alle voorwaarden schriftelijk vast.
• Tel meerdere leningen binnen hetzelfde kalenderjaar bij elkaar op.
• Bereid bij meer dan €5.000 formulier 2062 voor.
• Vermeld rente alleen als die bewust is afgesproken en controleer de fiscale gevolgen.
• Bewaar de originele akte en alle bankbewijzen.
• Betrek bij een woningkoop de Franse notaris vóór de overdracht.

Een familie­lening kan eenvoudig en behulpzaam zijn, maar alleen als de afspraken ook jaren later nog helder zijn. Het belangrijkste onderscheid is daarom simpel: schrijven vanaf meer dan €1.500, fiscaal melden vanaf meer dan €5.000.

Officiële bronnen

• Service-Public: wanneer is een schuldbekentenis nodig?
• Service-Public: officieel model voor een schuldbekentenis
• Service-Public: aangifte van een lening tussen particulieren
• Franse belastingdienst: lening van een naaste aangeven
• Service-Public: invordering en injonction de payer

De afbeelding bij dit artikel is met AI gemaakt als illustratie.