Het Franse kabinet heeft aangekondigd dat binnenkort een circulaire wordt vastgesteld die het mogelijk maakt sociale uitkeringen te verminderen voor personen die veroordeeld zijn voor deelname aan rellen, plunderingen of verwante strafbare feiten. Dit voornemen is kenbaar gemaakt door Vincent Jeanbrun (minister van Wonen) en Gérald Darmanin (minister van Binnenlandse Zaken en Justitie), die formeel bevoegd zijn voor het uitvaardigen van dergelijke maatregelen.
De aangekondigde maatregel richt zich op uitkeringen zoals het werkloosheidsuitkering (chômage), de huurtoeslag (aide au logement), gezinsbijslag (allocations familiales) en het minimuminkomen RSA (revenu de solidarité active). Mensen die worden veroordeeld voor criminele feiten tijdens rellen of bij economische criminaliteit kunnen een vermindering van hun sociale uitkeringen tegemoetzien ter hoogte van het wederrechtelijk verkregen voordeel.
Deze stap maakt deel uit van de bredere aanpak zoals voorgesteld in het zogenaamde "casseurs-payeurs"-wetsvoorstel, dat binnenkort door de Franse Senaat behandeld wordt. In dit wetsvoorstel wordt ook een collectieve burgerlijke aansprakelijkheid geïntroduceerd voor deelnemers aan geweldsincidenten, waardoor eventuele herstel- of schadevergoedingen direct op sociale uitkeringen kunnen worden verhaald.
Voor mensen die vanuit Frankrijk afhankelijk zijn van een Franse uitkering betekent deze ontwikkeling dat een veroordeling bij relgerelateerd geweld concreet kan leiden tot een directe inhouding of vermindering van hun maandelijkse toeslagen. Op dit moment betreft het nog geen in werking getreden maatregel: de circulaire, die de uitvoering regelt, moet nog officieel worden gepubliceerd. Ook over het exacte tijdpad en de reikwijdte voor verschillende sociale uitkeringsvormen bestaat formeel nog onzekerheid. Volgens de Franse overheid volgt nadere officiële informatie zodra de circulaire en de wetsteksten definitief zijn vastgesteld.
Actuele stand van zaken – 20 oktober 2026
Naar aanleiding van de rellen en plunderingen op 17 oktober zijn inmiddels op grotere schaal juridische stappen gezet. Volgens de procureur van Parijs zijn na de incidenten in totaal 557 mensen opgepakt (garde à vue) vanwege de onlusten en plunderingen in Parijs. Tot nu toe zijn daarvan circa 300 personen voorgeleid aan een rechter (magistraat). Tussen de 89% en 90% van deze groep betreft meerderjarigen. Minister Darmanin gaf daarnaast aan dat onder deze verdachten 95% mannen zijn en ongeveer 70% volwassenen. Ook heeft de Franse politie-inspectie IGPN zes onderzoeken opgestart naar het functioneren van de politie tijdens de ongeregeldheden.
Eerste concrete veroordelingen na plunderingen 17 oktober in Toulouse
Op dinsdag 20 oktober 2026 heeft het tribunal correctionnel van Toulouse de eerste uitspraken gedaan tegen deelnemers aan de plunderingen en rellen in het stadscentrum op zaterdag 17 oktober. Zo werd een jonge man, Mario-Rafael, veroordeeld tot drie maanden onvoorwaardelijke gevangenisstraf met onmiddellijke gevangenneming. Zijn vergrijp betrof het stelen van een trui uit de winkel Snipes tijdens de chaos in het centrum van Toulouse die avond. Het Openbaar Ministerie had zes maanden voorwaardelijke gevangenisstraf en 105 uur taakstraf geëist.
Het parket van Toulouse heeft daarbij zijn eerdere schatting bijgesteld: in totaal zijn circa veertig winkels beschadigd, maar slechts een tiental winkels daadwerkelijk geplunderd. In de overige gevallen zijn vooral ruiten ingeslagen zonder dat er effectief geplunderd is.
Andere eerste zaken betroffen onder meer Stanley (31), die wordt verdacht van een poging tot diefstal van een elektrische fiets en geweld (waaronder mishandeling met een wapen) tijdens de rellen. Hij werd in staat van recidive voorgeleid en blijft voorlopig in voorlopige hechtenis.
Daarnaast verschenen twee mannen, Mohamed en Oussama, wegens diefstallen in de Rue Saint-Rome, onder meer bij de sportwinkels Courir. Mohamed, een Algerijn zonder verblijfsvergunning, en Oussama, een inwoner van Blagnac met een vast arbeidscontract, blijven voorlopig vastzitten in afwachting van verdere onderzoeksstappen.
Ook andere verdachten van geweldpleging tegen politieagenten tijdens de ongeregeldheden op 17 oktober zijn veroordeeld tot onvoorwaardelijke gevangenisstraffen. Hiermee wordt zichtbaar dat de Franse justitie direct werk maakt van de vervolging en bestraffing van betrokkenen. De uitkomsten van deze eerste strafzaken zijn relevanter context voor de uitvoering van de aangekondigde kabinetsmaatregelen rondom sociale uitkeringen.
Historisch gezien zijn sociale uitkeringen in Frankrijk nog niet eerder rechtstreeks verhaald op basis van betrokkenheid bij rellen of economische criminaliteit. De feitelijke invoering hangt af van het verdere wetgevingsproces en de publicatie van uitvoeringsregelingen.
Reacties ()
Log in om mee te doen aan het gesprek en een reactie achter te laten!