Foto’s maken van de zonsverduistering met de mobiele telefoon: risico’s en feiten

Tijdens de zonsverduistering van 12 augustus 2026 komt de vraag opnieuw op of het maken van foto's van de eclips met een mobiele telefoon risico’s oplevert. Volgens de huidige stand van zaken zijn er geen gevaren voor de telefoon zelf: de cameralens vangt doorgaans onvoldoende zonlicht op om schade aan het toestel te veroorzaken, zelfs niet bij een volledige of gedeeltelijke verduistering.

In tegenstelling tot het menselijk oog, dat zonder beschermende eclipsbril zwaar beschadigd kan raken, geldt dit risico niet bij kortdurend en gecontroleerd fotograferen met een smartphone. Voor de gebruiker ontstaat het gevaar pas wanneer men zonder bescherming rechtstreeks met het oog naar de zon kijkt, bijvoorbeeld om scherp te stellen of het juiste beeld te zoeken.

Eclips op 12 augustus 2026: tijden, piekmomenten en regionale verschillen

Op woensdag 12 augustus begint de zonsverduistering als eerste in het noorden (bijvoorbeeld Lille om 19:19u), waarna het fenomeen zich uitstrekt over Frankrijk tot aan de Côte Basque, Corsica en Perpignan 13 minuten later. Het moment waarop de zon maximaal achter de maan verdwijnt, is in Lille om 20:14u, in Parijs en Lyon drie minuten later en aan de Baskische kust zelfs pas om 21:31u. In Biarritz wordt maar liefst 99,5% van de zon afgedekt, wat zorgt voor een uitzonderlijk indrukwekkende verduistering. In Parijs en verder richting het oosten blijft het spektakel minder extreem, maar nog altijd zeer goed zichtbaar. De totale duur van het fenomeen is circa 1 uur en 45 minuten.

Belangrijke veiligheidsvoorschriften en alternatieve manieren om de eclips waar te nemen

Om optimaal en veilig van de zonsverduistering te genieten gelden deze adviezen:

• Gebruik uitsluitend een CE- en ISO-gecertificeerde eclipsbril (deze normen zijn verplicht om de ogen voldoende te beschermen), bijvoorbeeld volgens ISO 12312-2.

• Heb je geen geschikte eclipsbril kunnen bemachtigen, dan zijn er veilige alternatieven om het fenomeen indirect te observeren:

  • Sténopé-methode (gaatje in papier): neem twee stukken wit papier of karton, prik een klein gaatje in het midden van één vel, ga met je rug naar de zon staan, en laat het zonlicht via het gaatje op het tweede vel projecteren. Nu zie je met het blote oog veilig de vorm van de zonsverduistering op het onderste vel verschijnen.
  • Schoenendoos-projector: beplak de binnenkant van een schoenendoos met wit papier, maak aan één zijde twee gaten, bedek één ervan met aluminiumfolie en prik daarin een speldenprikgaatje. Richt de doos met de rug naar de zon, en kijk via het tweede gat naar de projectie van de zon in de doos.
  • Keukengerei zoals een metalen zeef of vergiet: houd deze boven een lichte vloer of muur; door de vele gaatjes verschijnen overal kleine projecties van de gedeeltelijk verduisterde zon als croissantjes van licht (eveneens mogelijk door licht tussen de vingers te laten vallen).
  • Schaduw van boombladeren: Sta je onder een loofrijke boom, let dan op de schaduwvlekken op de grond: tussen de bladeren verschijnen honderden kleine boogjes licht, als natuurlijke projecties van de zonsverduistering.

• Let goed op: kijk nooit direct naar de zon zonder officiële eclipsbril! Gebruik nooit gewone zonnebrillen, filmrolletjes, cd’s/dvd’s, oude lasmaskers (lager dan DIN 14), oude röntgenfoto’s, of smartphones/camera’s en verrekijkers zonder specifiek daarvoor bedoelde filters. Dergelijke voorwerpen beschermen het oog NIET tegen de schadelijke straling, zelfs niet voor korte tijd.

• Gebruik geen eclipsbrillen van oude verduisteringen (zoals uit 1999): deze kunnen beschadigd zijn, niet meer aan de huidige norm voldoen of kleine scheurtjes bevatten waardoor gevaarlijk licht doorgelaten wordt.

• Kijk nooit langer dan drie minuten achter elkaar naar de eclips zonder pauze.

• Voor kinderen onder de drie jaar is het bekijken van de zonsverduistering afgeraden.

• Let ook op het gebruik van apparatuur: camera’s en telefoons hebben voor direct opnames van de zon ook filters nodig — gebruik hiervoor speciaal daarvoor bestemde filters om sensor- of lensschade te voorkomen, zeker bij langdurig opnemen (zoals video’s of timelapses).

Eclips toch veilig volgen zonder speciale middelen? Kun je niet naar buiten of heb je geen hulpmiddel, dan kun je de eclips op 12 augustus vanaf 19.00 uur live volgen bij France 2, franceinfo (kanaal 16) en via de livestream van de Europese Ruimtevaartorganisatie (ESA) op YouTube vanuit Spanje.

De dagelijkse impact blijft beperkt tot extra voorzichtigheid bij het richten en observeren: zonder bestaande schadegevallen aan telefoons is de voornaamste waarschuwing dat onbeschermd kijken naar de zon – ook tijdens het maken van foto’s – blijvende schade aan het menselijk oog kan geven. Regionale verschillen in waarnemingslocatie leiden mogelijk tot advies van lokale autoriteiten, maar het geldende veiligheidsadvies rond oogbescherming geldt in heel Frankrijk.