Centrum Nice zaterdagavond ontregeld na rellen en plunderingen

Het centrum van Nice is zaterdagavond 17 oktober 2026 zwaar ontregeld geraakt door grootschalige ongeregeldheden, die volgden op een demonstratie in de binnenstad. Verschillende winkels zijn geplunderd en in delen van de stad kwam het tot confrontaties tussen groepen jongeren en de ordediensten.

[Update, actuele stand van zaken op zondagavond 18 oktober:]

Op zondagavond zijn opnieuw ongeregeldheden uitgebroken in het centrum van Nice, waarbij de spanning opnieuw hoog opliep met name rond de avenue Jean-Médecin. Volgens Franse media verzamelden zich groepen van zo’n 200 hoofdzakelijk jonge mannen, uitgerust met helmen en bivakmutsen, in de buurt van place Masséna. Ze verplaatsten zich richting het treinstation Thiers nadat de politie ingreep. Tijdens de rellen werden vuilnisbakken omgegooid op de tramrails en werd vuurwerk/mortiergeschut afgevuurd. De ordediensten (waaronder de CRS) voerden charges uit en dreven de groepen uiteen. Als gevolg van de rellen is lijn 1 van de tram in het centrum tijdelijk stilgelegd, wat praktisch gevolgen heeft voor reizigers in Nice. In de loop van de avond verspreidden de groepen jongeren zich weer in kleinere groepjes door het centrum.

De impact van de landelijke rellen op winkeliers blijkt nog groter dan eerder gemeld. Volgens de Franse federatie van handel en distributie zijn bij de protesten op zaterdag 17 oktober in totaal 1.500 winkels in heel Frankrijk geraakt door geweld en plunderingen. De materiële schade zal volgens Alexandre Bompard, voorzitter van deze federatie, neerkomen op 'meerdere honderden miljoenen euro’s' aan directe schade en vergoeding. Ook waarschuwt hij voor grote economische gevolgen voor getroffen ondernemers.

Vernielingen en acute maatregelen in Toulon (Var)

In Toulon (Var) zijn volgens de lokale politie tijdens de ongeregeldheden zeker zeventien politieagenten lichtgewond geraakt, waarvan er twee hun dienst direct moesten staken na aanvallen door relschoppers. In de stad werden naar schatting 150 relschoppers geïdentificeerd aan de kop van het betogingsblok, gevolgd door 450 personen die zich niet van het geweld distantieerden. De politie zette een surveillancedrone in om de situatie te monitoren. Het politieoptreden was intens: er werden 350 traangas- en dispersiegranaten gebruikt, wat zeer uitzonderlijk is voor Toulon.

In het centrum en het aangrenzende stadsdeel La Rode werden minstens acht winkels en bedrijven aangevallen door relschoppers en/of plunderaars. De getroffen ondernemingen zijn onder andere een bankkantoor, een apotheek, een sportwinkel, een tankstation en een buurt-supermarkt.

De gemeente Toulon heeft aangekondigd dat er tijdens de gemeenteraad van november een uitzonderlijke financiële hulpmaatregel voor getroffen winkeliersverenigingen wordt voorgesteld. Direct worden schades geïnventariseerd, procedures voor steun vereenvoudigd en worden er vooruitbetalingen en versnelde bank- en verzekeringsgaranties geregeld. Ook de regio Provence-Alpes-Côte d’Azur activeert opnieuw een speciaal solidariteitsfonds voor getroffen winkels en roept op tot gezamenlijke inzet van lokale overheden om bedrijven die door de vernielingen met sluiting worden bedreigd, snel te ondersteunen.

Nieuwe oproepen van ondernemers en toerismesector

Landelijke brancheorganisaties voor handel en toerisme, waaronder de Union des métiers et des industries de l’hôtellerie (Umih), de Confédération des commerçants de France (CDF), CCI France en sectororganisaties zoals ADN Tourisme, dringen bij de overheid aan op spoedmaatregelen. Ze vragen de staat niet alleen om meer fysieke bescherming van winkels, maar vooral om een structurele en snellere steun voor getroffen ondernemers en toeristische bedrijven. Volgens een landelijke oproep willen zij onder meer dat de overheid en verzekeraars de procedures voor schadeafhandeling versnellen en gelijkstellen aan de afwikkeling bij natuurrampen, waarbij volledige verzekeringsuitbetaling binnen drie maanden kan plaatsvinden. Ook het Conseil du Commerce de France hamert op directe actie en een snelle, daadkrachtige beleidsreactie van de regering.

Minister van Handel Serge Papin heeft zondag aangekondigd dat hij maandagochtend in Bercy vertegenwoordigers van winkeliers, restaurant- en winkelketens, handwerkslieden én de banken en verzekeringen bij elkaar zal roepen voor spoedoverleg over financiële en praktische hulp. Premier Sébastien Lecornu zal maandag om 10:00 uur een interministeriële crisiscel voorzitten, waarbij volgens minister van Arbeid Jean-Pierre Farandou 'snelle en concrete oplossingen' besproken zullen worden. In Parijs treft het gemeentebestuur onder leiding van burgemeester Emmanuel Grégoire extra maatregelen via een speciale ‘cellule d’urgence’ die direct steun moet bieden aan lokale ondernemers.

In Parijs zijn naast supermarkten vooral videogamewinkels in de buurt van de Place de la République het doelwit geworden van geplande plunderingen en vernielingen. In Bordeaux zijn onder andere luxewinkels als Louis Vuitton en de Galeries Lafayette zwaar beschadigd, vooral in de bekende winkelstraat Sainte-Catherine. In Rennes zijn ketens als Zara, Sephora, Orange en Intermarché aangevallen, zo melden lokale media.

In Marseille zijn meer dan 50 winkels én meerdere winkelcentra beschadigd of geplunderd. Nicole Richard-Verspieren, voorzitter van de lokale winkeliersvereniging, beschrijft de situatie als "het besef dat het ergst denkbare nu echt mogelijk bleek". Ook in Toulouse is het aantal geplunderde winkels bijgesteld: volgens lokale schattingen gaat het om vijf tot tien daadwerkelijk geplunderde zaken (waar eerder werd gesproken over zo'n twintig gevallen van schade of poging tot plundering).

Lyon en Nice zijn eveneens hard getroffen door grootschalige plunderingen, waarbij in Lyon onder andere een McDonald's in brand is gestoken. In Nice zijn verschillende winkels in het centrum geplunderd en werden etalages vernield, zoals eerder gemeld.

De landelijke ondernemersorganisatie CCI France spreekt van een 'onacceptabele' situatie voor winkeliers die elke dag moeite doen hun stad levendig te houden: 'Zij zijn het doelwit van dit geweld.'

President Emmanuel Macron heeft in reactie op de gebeurtenissen aangekondigd dat alle verantwoordelijken strafrechtelijk vervolgd zullen worden: "Wie prefecturen of winkels heeft vernield of tot in onze stadhuizen heeft geplunderd, zal vervolgd en gestraft worden." Macron zal zondagavond om 20:00 uur opnieuw een verklaring afleggen.

Naast Nice is ook Toulouse zwaar getroffen door rellen en plunderingen na afloop van de landelijke protesten op 17 oktober. Volgens de prefectuur van Haute-Garonne bevonden zich in Toulouse tussen de 1.500 en 2.000 relschoppers ('casseurs') onder de demonstranten. Deze waren 'voorbereid, gemaskerd en uitgerust om te plunderen, vernielen en de ordehandhavers te lijf te gaan'.

In totaal werd een twintigtal winkels in het hypercentrum van Toulouse geplunderd of werd een poging tot plundering ondernomen. Het gaat onder meer om modezaken zoals Bershka in de rue Alsace en Courir in de rue Saint-Rome. Ook het straatmeubilair, bushokjes en wegeninfrastructuur werden op meerdere plekken beschadigd. Relschoppers verzamelden lokaal stenen om als projectielen te gebruiken.

De politie heeft in de avond tot 23:30 uur maar liefst 94 personen aangehouden in Toulouse, onder meer voor het gooien van projectielen, pogingen tot brandstichting, verboden wapenbezit, diefstal en heling van gestolen goederen. Volgens prefect Fabrice Rigoulet-Roze raakten elf politieagenten en gendarmes gewond bij de incidenten in de stad. De prefect benadrukte dat 'geen enkele eis dit onacceptabele geweld kan rechtvaardigen'.

Nieuwe landelijke cijfers en ontwikkelingen op 18 oktober:

Volgens de meest recente landelijke balans, op zondag 18 oktober bevestigd door minister Sébastien Lecornu, zijn zaterdag bij de protesten in heel Frankrijk 1.200 mensen gearresteerd. De landelijke autoriteiten melden eveneens aanhoudende spanningen en schade in meerdere grote steden. In Parijs zijn volgens berichten circa 855 personen aangehouden, opgeteld bij honderden aanhoudingen in andere steden. Burgemeester Emmanuel Grégoire van Parijs sprak van 'een niveau van geweld dat we nog nooit gezien hebben' en uitte stevige kritiek op het beperkte aantal politie-eenheden tegenover de plunderingen.

Minister Gérald Darmanin heeft opgeroepen tot een 'extreem strenge' justitiële aanpak door de parketten, waarbij systematisch voorlopige hechtenis wordt geëist voor verdachten van geweld, plundering en vernielingen tijdens de protesten.

Limoges: stadhuis zwaar verwoest, omvang politieoptreden en eerste aanhoudingen

In Limoges is de grote brand die het negentiende-eeuwse stadhuis zwaar heeft beschadigd, zondagmorgen meester verklaard. De historische binnenzijde van het gebouw is volgens de prefect nagenoeg volledig vernietigd; alleen de moderne achterzijde kon door de inzet van de brandweer worden gespaard. Inmiddels is ook het beffroi (de toren) van het gebouw daadwerkelijk ingestort. Na inspectie bleef de karakteristieke gevel nog overeind, maar zonder toren en met talloze gesneuvelde ruiten, wat het stadhuis tot een 'coquille vide' – een lege huls – maakt.

Rond het stadhuis had zich op zaterdag een menigte van circa 5.000 demonstranten verzameld, waarvan de autoriteiten enkele honderden aanduidden als 'radicaliseerd en extreem gewelddadig'. De politie heeft tijdens de hevige ongeregeldheden circa 800 relschoppers met geweld moeten verwijderen uit de directe omgeving van het stadhuis. In totaal werden 17 personen in Limoges aangehouden en in politiehechtenis genomen.

Volgens de laatste landelijke balans zijn tot nu toe 1.200 personen aangehouden in heel Frankrijk naar aanleiding van de protesten van 17 oktober, zo maakte minister Sébastien Lecornu bekend. Ook zijn er volgens landelijke autoriteiten 150 politieagenten en gendarmes gewond geraakt. Het kabinet kwam zaterdagavond bijeen in een crisisberaad onder leiding van de premier, waarbij minister van Justitie Gérald Darmanin alle parketten opdracht gaf streng op te treden tegen 'de uitzonderlijke stedelijke geweldplegingen': het Openbaar Ministerie moet vanaf nu systematisch voorlopige hechtenis eisen tegen personen die zich hebben gericht tegen politie, brandweer, openbare gebouwen en winkels.

In Nice zelf zijn tot nu toe 23 mannen, zowel meerderjarig als minderjarig, aangehouden en naar het politiebureau gebracht. Zij zijn met name opgepakt wegens vernielingen, diefstallen en plunderingen in winkels in het centrum van Nice. Het Openbaar Ministerie, via procureur Martinelli, kondigt aan streng en onmiddellijk op te treden: « une réponse ferme et immédiate ». De verdachten zullen na hun politiebewaring worden voorgeleid aan het parquet, met voor de meerderjarigen een directe presentatie aan de rechtbank (comparution immédiate), en voor minderjarigen aan de kinderrechter.

Volgens lokale autoriteiten ontstonden de rellen na afloop van een betoging waarvoor toestemming was verleend, maar waarbij het op meerdere plekken tot uitbarstingen van geweld kwam. Winkels in en rond het Place Masséna werden beschadigd en tientallen ramen vernield. De hulpdiensten waren urenlang aanwezig om de orde te herstellen. Het politie-optreden leidde tot verscherpte toegangscontroles en tijdelijke afsluiting van hoofdwegen in het stadscentrum.

Incidenten in andere Franse steden en landelijke context

Landelijk gezien waren op zaterdag 17 oktober volgens het ministerie van Binnenlandse Zaken circa 550.000 mensen op de been bij 110 geregistreerde demonstraties (de organisatoren claimden 800.000), waarvan 110.000 in Parijs. De CGT telde 1750 manifestaties en verzamelde acties. Er waren relatief weinig blokkades of bezette rotondes vergeleken met vorige landelijke protesten zoals de gele hesjes-acties. Grootschalige incidenten vonden vooral plaats in grote steden, met naast Nice ook Parijs, Lyon, Rennes, Marseille, Lille en Limoges als hotspots van geweld. In Limoges heeft de brand in het negentiende-eeuwse stadhuis enorme schade aangericht: volgens de nieuwste berichten van de prefect is de historische binnenzijde vrijwel volledig verwoest en zijn 17 arrestaties verricht, terwijl circa 800 relschoppers actief waren rondom het stadhuis.

In Saint-Étienne is een manifestant ernstig gewond geraakt aan zijn hand door een politiegranaat, die exploseerde nadat hij deze kennelijk had willen oppakken. De man werd direct vervoerd naar het universitaire ziekenhuis (CHU); de nationale politie-inspectie (IGPN) is een onderzoek gestart naar de oorzaak van dit letsel.

Parijs kende zaterdag grote drukte, met een overwegend vreedzame sfeer bij de place de Clichy, maar tegelijkertijd ernstige incidenten en confrontaties in de avond rondom de place de la République en omliggende wijken. De speciale landelijke anti-releenheid CRS 8 werd ingezet als versterking tegen het geweld. Ook werd een niet-officieel protest richting het Élysée in de middag door de politie tegengehouden.

In Marseille drongen demonstranten (veelal roepend: 'C’est la Révolution, on prend la Bastille') het stadhuis binnen, waarbij diverse vernielingen plaatsvonden, waaronder het omverwerpen van een buste van Marianne en beschadiging van meubilair – situaties die ook in andere steden als Lille, Rennes en Lyon voorkwamen. In Lyon kwamen de grootste confrontaties voor in het winkelgebied van de Presqu’île.

Ter ondersteuning van de veiligheidsdiensten werd zaterdag door de regering een nationale interministeriële crisiscel ingesteld ('cellule interministérielle de crise'), onder leiding van Matignon, om de situatie en het verdere optreden te coördineren. Vanuit zowel president Macron als minister Lecornu werd scherp veroordeeld wat als 'onacceptabel geweld en pogingen tot ondermijning van instituties' wordt gezien. Macron herhaalde expliciet dat relschoppers en plunderaars vervolgd en bestraft zullen worden en kondigde aan 'tous ferons bloc face aux semeurs de chaos'.

Ook elders in Frankrijk escaleerden de landelijke protesten. Parijs werd zaterdag getroffen door plunderingen en vernielingen rond de place de la République, waarbij meerdere winkels doelwit werden van groepen jongeren. Concrete gevallen betroffen onder meer een Monoprix, een Mac Donald's, een SFR-winkel waar vanuit het interieur telefoons naar buiten werden gegooid, een Yves Rocher die werd leeggeroofd en een concessiebedrijf van Kawasaki die in brand werd gestoken. Rond 17 uur zette de politie in Parijs de speciale eenheid CRS 8 in, onder andere bij Les Halles en de Madeleine, vanwege aanhoudende vernielingen, ver weg van de oorspronkelijke protestmars bij place de Clichy. Burgemeester Emmanuel Grégoire van Parijs veroordeelde de vernielingen fel en onderstreepte dat het merendeel van de betogers juist vreedzaam was.

Volgens het Franse ministerie van Binnenlandse Zaken waren de protesten deze zaterdag niet alleen groots in Parijs, maar ook in steden als Lyon, Nantes en Rennes, met grote menigten en in de marges daarvan tientallen incidenten. Op sociale media circuleren bewijzen van plunderingen en vernielingen bij onder andere H&M, Decathlon en Micromania in Lyon, de Apple Store in Bordeaux en Lille, Swarovski in Rouen, een Monoprix in Montpellier en een tweede Decathlon in Nice.

De burgemeester van Montpellier, Mickael Delafosse, benadrukte op het platform X dat het sociale ongenoegen groot is, maar veroordeelde eveneens krachtig het geweld en riep op tot sancties voor de verantwoordelijken. Ondernemers, zoals een getroffen bloemist in Lyon, spraken voor de camera hun onmacht, angst en onbegrip uit over het nachtelijk geweld.

De landelijke vakbonden hebben inmiddels opgeroepen tot een volgende grote actiedag op zaterdag 5 november, waarbij opnieuw een massamobilisatie wordt verwacht.