In het Zuid-Franse departement Var is de brandweer sinds dinsdag 7 september in staking gegaan. De belangrijkste aanleiding voor de actie is een langdurige onvrede over het gebrek aan aanpassingen in materieel en personeel, terwijl de risico’s in de regio de afgelopen jaren zijn toegenomen.
Nieuwe stand van zaken op 8-9 september 2026: uit verschillende regio's komen signalen van een groeiende frustratie onder brandweerlieden over personeelstekorten, onvoldoende middelen en een gebrek aan structurele erkenning van de risico's die het vak met zich meebrengt. In Indre-et-Loire gaf Anthony Chauveau, beroepsbrandweerman en vakbondsvertegenwoordiger, aan dat het balanceren van het jaarbudget van hun regionale brandweerorganisatie in 2026 al "zeer ingewikkeld" was en dat het risico reëel is dat het departement financieel in het rood eindigt. Hierdoor is zowel uitbreiding van het personeelsbestand als vernieuwing van essentiële beschermingsmiddelen in het gedrang gekomen.
Volgens Chauveau zijn er in Frankrijk momenteel geen kazernes die beschikken over voldoende moderne ademhalingsapparatuur die geschikt is voor bos- en natuurbranden, vanwege de hoge kosten en gebrek aan beschikbare middelen. Dit heeft directe gevolgen voor de gezondheid van brandweerlieden: door regelmatige blootstelling aan rook en kankerverwekkende stoffen neemt het aantal collega’s met kanker merkbaar toe. Opvallend is dat in Frankrijk slechts vier vormen van kanker officieel worden erkend als beroepsziekte voor brandweerpersoneel, in vergelijking met meer dan twintig in landen als Canada en enkele Noord-Europese staten. Volgens syndicale bronnen herkennen veel collega’s zich in Chauveau’s uitspraak dat "medailles geen echte erkenning vormen" en men concrete verbeteringen in werk- en gezondheidsomstandigheden verlangt.
De landelijke staking wordt kracht bijgezet door een grote mobilisatie voor de nationale manifestatie van 29 september in Parijs. In Indre-et-Loire was het daarvoor bestemde vervoer razendsnel volgeboekt, een teken dat de actiebereidheid veel groter is dan in voorgaande jaren.
Deze landelijke actie volgt op een zomer vol zware bosbranden en staat onder leiding van negen vakbonden, die formeel een stakingsperiode hebben afgekondigd van 8 september tot 20 oktober. In deze periode worden diverse acties en protesten georganiseerd, waaronder een nationale demonstratie in Parijs op 29 september. De bron meldt nadrukkelijk dat deze actiedag niet alleen in Parijs maar in heel Frankrijk ('sur le territoire') zichtbaar zal zijn.
De acties worden ook buiten de Var intensief gesteund; zo werd bij het vorige protest in Haute-Garonne een stakerspercentage van meer dan 80% gehaald. In Toulouse dragen brandweerlieden sinds juli meswerende vesten vanwege het gestegen aantal agressies tegen hulpverleners, wat het nijpende karakter van de problemen benadrukt. Een andere recente maatregel is dat het maximale inzetbare leeftijd van vrijwillige brandweerlieden is verhoogd tot 67 jaar. In Haute-Garonne is voor dit jaar een stijging van meer dan 2,5% in het personeelsbestand aangekondigd als reactie op werkdruk en personeelstekorten.
In Lot-et-Garonne kampt de brandweer met een tekort oplopend tot meer dan 800.000 euro, met zelfs tekorten aan basisvoorzieningen zoals beschermende kleding. Brandweerlieden wijzen op zorgen over hun langdurige blootstelling aan giftige rook en vermoeidheid onder leidinggevenden, zeker nu extreme weersomstandigheden steeds vaker voorkomen.
Op bestuurlijk niveau hebben drie voorzitters van departementen in Zuidwest-Frankrijk gezamenlijk aan president Macron een brief gestuurd, waarin ze om meer middelen, een tweede Canadair-basis, en betere financieringsstructuren vragen. Voor het verplicht opruimen van brandbaar bosmateriaal willen ze dat de collectieve verantwoordelijkheid ook bij gemeenten en grote boseigenaren komt te liggen, niet alleen bij particulieren.
Ondanks landelijke tekorten wisten brandweerploegen tot half augustus meer dan 400 beginnende bosbranden af te stoppen, waarbij in 95% van de gevallen brandhaarden vóór 5 hectare konden worden tegengehouden. Dit illustreert de effectiviteit van de Franse brandweer, ondanks alle beperkingen.
De eisen van de vakbonden blijven concreet: meer staatsfinanciering voor de brandweerdiensten, meer professionele brandweerlieden, modernisering van uitrusting en voertuigen, en betere bescherming van de gezondheid van brandweerlieden – met nadruk op extra medische monitoring voor de blootgestelde beroeps- en vrijwilligers. Ook wordt gepleit voor een nieuwe loopbaanstructuur en betere pensioenregelingen.
Volgens de landelijke vakbonden geldt dat ondanks de stakingsacties de spoedeisende hulpverlening gegarandeerd blijft. Brandweerlieden kunnen ondanks deelname aan de staking worden opgeroepen bij acute nood.
Voor Nederlandse woningbezitters, vakantiegangers en ondernemers in de Var en elders in Frankrijk blijft het raadzaam alert te blijven op lokale communicatie betreffende wachttijden en beschikbaarheid, vooral bij minder dringende meldingen.
Reacties ()
Log in om mee te doen aan het gesprek en een reactie achter te laten!